وزیر بهداشت در نشست مشاوران امور زنان، پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان را نیازمند خودمراقبتی، آموزش و مشارکت تمامی دستگاههای اجرایی دانست. دکتر محمدرضا ظفرقندی با تاکید بر نقش سلامتی در توسعه پایدار، بر لزوم ارتقای سواد سلامت زنان، غربالگری منظم سرطان پستان از سن ۴۰ سالگی و اجرای آزمایشهای دورهای تشخیص سرطان پروستات تاکید کرد. ایشان همچنین تبدیل آموزشها به رفتارهای عملی را عامل اصلاح روند مراجعه دیرهنگام بیماران عنوان نمود.
الزام همافزایی دستگاههای اجرایی در پیشگیری از سرطان
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نشست دورهای مشاوران امور زنان و خانواده، بر ضرورت خروج از ارائه صرف آمار و اتخاذ راهکارهای عملیاتی برای کنترل بیماریها تاکید کرد. دکتر محمدرضا ظفرقندی نیروی انسانی سالم را زیربنای اصلی توسعه پایدار دانست و سلامتی را فراتر از نبود بیماری، شامل رفاه اجتماعی، آرامش روانی و نشاط عمومی معرفی کرد. ایشان نقش مدیران دستگاههای اجرایی را در مراقبت از سلامت کارکنان، عاملی کلیدی در ارتقای سرمایه اجتماعی و اعتماد سازمانی ارزیابی نمود.
توسعه پایشهای سلامت در سازمانها و نهادهای دولتی
وزارت بهداشت جهت توسه پایشهای دورهای، تفاهمنامههای همکاری متعددی را با نهادهای گوناگون به امضا رسانده است. هماکنون برنامههای پایش سلامت کارکنان در سازمانهایی نظیر وزارت امور اقتصادی و دارایی و گمرک به مرحله اجرا درآمده است. این برنامهها امکان ارزیابی مداوم شاخصهای سلامت کارکنان و ایجاد احساس حمایت سازمانی را در میان نیروهای کار فراهم میسازند.
راهکارهای تشخیص زودهنگام و کاهش هزینههای درمان سرطان پستان
خودآزمایی و افزایش سواد سلامت زنان، نخستین گام در تشخیص زودهنگام سرطان پستان به شمار میرود. وزیر بهداشت شناسایی بیماری در مراحل اولیه را عامل درمان موفقیتآمیز دانست و بر آغاز غربالگری سالانه از سن ۴۰ سالگی برای تمام زنان تاکید کرد. همچنین افراد دارای سابقه خانوادگی یا عوامل خطر بالا باید بررسیهای پزشکی را در سنین پایینتر و با حساسیت بیشتری پیگیری کنند.
ارزیابی آماری روند مراجعه بیماران و لزوم تغییر الگوی شناسایی
بررسیهای میدانی در دانشگاه علوم پزشکی تهران در اوایل دهه ۱۳۷۰ نشان داد حدود ۷۰ درصد از مبتلایان به سرطان پستان در مراحل پیشرفته بیماری به مراکز درمانی مراجعه میکردند. این مراجعه دیرهنگام موجب افزایش چشمگیر هزینههای درمانی و کاهش شانس بهبود کامل بیماران میشد. توسعه آموزشهای عمومی و ارتقای شبکه بهداشت میتواند روند مراجعه بیماران را به مراحل ابتدایی بیماری تغییر دهد.
لزوم توسعه آموزشهای عمومی در زمینه تشخیص سرطان پروستات
شناسایی بهموقع سرطان پروستات با انجام یک آزمایش ساده PSA امکانپذیر است. آموزش عمومی و ارتقای آگاهی مردان در زمینه مراجعه بهموقع به مراکز درمانی، شانس شناسایی این بیماری را در مراحل اولیه بهشدت افزایش میدهد. همکاری رسانهها و وزارت آموزش و پرورش در کنار شبکه بهداشت و نظام ارجاع، زنجیره پیشگیری از این بیماری را کامل میکند.
***
مشارکت فعال تمام نهادهای اجرایی در برنامههای غربالگری و پیشگیری، بار مالی ناشی از درمانهای پیچیده سرطان را در نظام سلامت بهطور محسوسی کاهش میدهد. ارتقای سواد سلامت و تبدیل آموزشها به رفتار عملی، نرخ شناسایی اولیه بیماریهایی نظیر سرطان پستان و پروستات را افزایش خواهد داد. سرمایهگذاری بر پایش سلامت کارکنان در سازمانها، منجر به حفظ نیروی انسانی مولد و رشد شاخصهای توسعه پایدار میشود. اجرای متوازن نظام ارجاع و شبکه بهداشت، زیربنای اصلی کنترل بیماریهای غیرواگیر در کشور را تقویت میسازد.
