شرکت فولاد هرمزگان با اجرای مجموعهای از اقدامات عملیاتی، فرهنگی و پژوهشی، الگوی اقتصاد چرخشی را در فرایندهای صنعتی خود پیادهسازی کرد. محمدمهدی حسینی، مدیر مدیریت شهری فولاد هرمزگان، از کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری منابع و بازیافت پسماندها خبر داد. این طرحها شامل بازآفرینی پالتهای چوبی، تبدیل بشکههای پلاستیکی به سطلهای تفکیک، بازیافت روغنها و تولید کمپوست از پسماند آلی است. توسعه همکاری با دانشبنیانها و استقرار سامانه هوشمند پایش از برنامههای آتی این شرکت است.
استقرار الگوی جامع اقتصاد چرخشی در فرایندهای صنعتی فولاد هرمزگان
محمدمهدی حسینی، مدیر مدیریت شهری شرکت فولاد هرمزگان، از استقرار عملیاتی الگوی اقتصاد چرخشی (Circular Economy) در راستای تحقق سیاستهای کلان محیطزیستی و توسعه پایدار خبر داد. وی با تبیین تمایز الگوی چرخشی با مدل سنتی «تولید، مصرف و دفع»، تاکید کرد که این الگوی نوین با محوریت کاهش مصرف، استفاده مجدد، بازیافت و بازتولید اجرا میشود. اجرای اقدامات اجرایی، آموزشی و پژوهشی طی سالهای اخیر سبب شده تا علاوه بر کاهش اثرات نامطلوب زیستمحیطی، ارزشافزوده اقتصادی چشمگیری برای مجموعه حاصل شود و پایداری منابع تقویت گردد.
اقدامات عملیاتی فولاد هرمزگان در بازآفرینی پسماندها و کاهش مصرف منابع
مدیریت شهری فولاد هرمزگان با اجرای اقدامات عملیاتی متنوع، حجم پسماندهای دفنی را به شدت کاهش داده است. بازگرداندن پالتهای چوبی سالم به چرخه مصرف، هزینه خرید تجهیزات جدید را به حداقل رسانده است. کارتریجهای مستعمل و باتریهای قلمی به مراکز مجاز بازیافت تحویل داده شده و از آلودگی خاک و سفرههای آب زیرزمینی جلوگیری به عمل میآید. همچنین بشکههای پلاستیکی شیمیایی پس از بازسازی به مخازن تفکیک پسماند تبدیل شدهاند. پسماندهای حاصل از هرس فضای سبز به صنایع چوب منتقل شده و روغنهای مستعمل خوراکی و صنعتی نیز جهت بازآفرینی مجزا جمعآوری میشوند.
دستاوردهای چهارگانه اقتصاد چرخشی در ابعاد مالی، زیستمحیطی، اجتماعی و فناورانه
اجرای این طرح جامع دستاوردهای متعددی در ۴ حوزه کلیدی به همراه داشته است. در حوزه اقتصادی، کاهش هزینه خرید تجهیزات، ارتقای بهرهوری و ایجاد درآمد از فروش ضایعات محقق شد. در بخش زیستمحیطی، دفع پسماندهای ویژه کنترل شده و آلودگی آب و خاک کاهش یافت. در بعد اجتماعی، فرهنگ محیطزیستی نهادینه شده و پسماندهای خشک جمعآوریشده از سال ۱۳۹۹ تاکنون صرف امور خیریه شده است. در بعد فناورانه نیز زیرساختهای لازم برای مدیریت هوشمند پسماند و تعریف پروژههای دانشبنیان فراهم آمده است.
برنامههای پژوهشی و دانشبنیان برای تولید کمپوست و ساماندهی پسماند فلزی
فولاد هرمزگان برای ارتقای نظام مدیریت پسماند از حالت سنتی به هوشمند، توسعه طرحهای پژوهشی با همکاری دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان را در دستور کار دارد. در حال حاضر تدوین مدل جامع بازیافت پسماندهای فلزی و غیرفلزی با هدف ایجاد ارزشافزوده در مرحله تدوین طرح قرار دارد. همچنین پروژه تبدیل پسماندهای آلی به کود کمپوست جهت تامین نیاز فضای سبز شرکت در دست تدوین است. این اقدامات پژوهشی نگاه آیندهنگر شرکت به مقوله صنعت سبز را نشان میدهد.
نقشه راه اجرایی و پیشنهادهای عملیاتی برای توسعه هوشمند مدیریت پسماند
مدیر مدیریت شهری فولاد هرمزگان برای تکمیل چرخه اقتصاد چرخشی ۶ پیشنهاد اجرایی ارائه داد. این پیشنهادها شامل استقرار سامانه هوشمند پایش پسماند، گسترش همکاری با دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان استانی، و برگزاری دورههای آموزشی مستمر برای کارکنان و پیمانکاران است. همچنین تعیین شاخصهای کلیدی عملکرد (KPI) جهت ارزیابی میزان بازیافت، انتشار گزارشهای دورهای مسئولیت اجتماعی (CSR)، و فروش مستقیم ضایعات از مبدأ جهت حذف هزینههای لجستیک و انبارداری و صرف عواید آن برای زیباسازی سایت در نقشه راه آینده قرار دارد.
***
اقدامات شرکت فولاد هرمزگان در پیادهسازی اصول اقتصاد چرخشی، مدلی عملیاتی از مسئولیتپذیری زیستمحیطی همراه با توجیه اقتصادی در صنایع سنگین ارائه میدهد. کاهش پسماندهای دفنی و بازآفرینی مستقیم مواد مصرفی، هزینههای جاری عملیاتی را به شدت تنزل داده و خطر آلودگیهای محیطی را مهار میکند. پیوند اقدامات اجرایی با طرحهای دانشبنیان مانند تولید کمپوست و ساماندهی ضایعات فلزی، پایداری فرایندها را تضمین میسازد. اجرای پیشنهادهای ششگانه بهویژه استقرار سامانه هوشمند پایش و فروش ضایعات از مبدأ، فولاد هرمزگان را به الگویی در حوزه صنعت سبز و مدیریت پایدار منابع تبدیل خواهد کرد.