صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی توسعه فرهنگ و هنر با سرمایه اولیه ۱۰۰ میلیارد تومان و کسب مجوز از صندوق نوآوری و شکوفایی تاسیس شد. این زیرساخت مالی تخصصی با مشارکت ۶ مجموعه دولتی و خصوصی شامل معاونت علمی ریاست جمهوری، موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، بنیاد ملی بازیهای رایانهای، شرکت پگاه دادهکاوان شریف، شرکت آسیاتک و شتابدهنده کارآفرینی اجتماعی شکل گرفته است. هدف اصلی این صندوق، تغییر الگوی تامین مالی از حمایتهای بلاعوض به سمت سرمایهگذاری مولد و تجاریسازی در حوزههای هوش مصنوعی، بازیهای رایانهای، انیمیشن و اقتصاد دیجیتال است.
صدور مجوز رسمی و اهداف تاسیس صندوق
صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی توسعه فرهنگ و هنر با اخذ تاییدیه رسمی از صندوق نوآوری و شکوفایی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری فعالیت خود را آغاز کرد. این صندوق با هدف ایجاد زیرساخت مالی تخصصی برای زیستبوم فرهنگ، هنر و رسانه راهاندازی شده است. مسئولان این نهاد، تغییر الگوی تامین مالی از حمایتهای صرفاً بلاعوض به سمت مدلهای سرمایهگذاری مولد و پایدار را محور اصلی برنامههای خود قرار دادهاند. این مجموعه قصد دارد خلا تاریخی نبود ابزارهای یکپارچه مالی برای اتصال طرحهای خلاق به سرمایهگذاران را جبران کند.
نقش تسهیلگری و ترکیب سهامداران صندوق
مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر با اتخاذ رویکرد ابزارسازی و تسهیلگری بهجای تصدیگری، نقش واسط را میان بخش دولتی و خصوصی ایفا کرده است. سرمایه پایه این صندوق مبلغ ۱۰۰ میلیارد تومان تعیین شده است که با مشارکت متوازن ۶ نهاد شاخص تامین میشود. معاونت علمی ریاست جمهوری، مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر و بنیاد ملی بازیهای رایانهای بخش دولتی و عمومی را تشکیل میدهند. همچنین شرکت پگاه داده کاوان شریف، شرکت انتقال دادههای آسیاتک و شرکت شتابدهنده کارآفرینی اجتماعی به عنوان شرکای بخش خصوصی در تامین سرمایه و توسعه عملیات حضور دارند.
سبد خدمات مالی و حوزههای هدف سرمایهگذاری
این صندوق خدمات متنوعی نظیر صدور ضمانتنامه، ارزیابی طرحها، تامین مالی مستقیم، سرمایهگذاری مشارکتی و تسهیل تجاریسازی را به فعالان این حوزه ارائه میدهد. حوزههای کلیدی تحت پوشش صندوق شامل تولید محتوا، بازیهای رایانهای، فناوریهای نوین فرهنگی، انیمیشن، اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی و مدیریت مالکیت فکری است. تمام این خدمات با هدف تکمیل زنجیره ارزش از مرحله ایده تا ورود به بازار طراحی شدهاند. صندوق با ارائه این ابزارها، ریسک سرمایهگذاری بخش خصوصی در صنایع خلاق را به طور چشمگیری کاهش میدهد.
رویکرد جدید به ارزش اقتصادی تولیدات فرهنگی
فعالیت صندوق بر تبدیل ظرفیتهای خلاق به ارزش پایدار اقتصادی و اتصال محصولات به بازار متمرکز است. این سازوکار جدید، بخش فرهنگ و هنر را از یک حوزه مصرفکننده و نیازمند یارانه به بخش مولد، سرمایهپذیر و دارای توجیه اقتصادی تبدیل میکند. ایدههای تاییدشده در این فرآیند، تمام مراحل رشد، تامین مالی، تولید و تجاریسازی را تحت نظارت تخصصی طی خواهند کرد. این اقدام گامی زیربنایی در جهت توسعه سهم صنایع خلاق در تولید ناخالص ملی محسوب میشود.
***
تاسیس صندوق توسعه اقتصاد فرهنگ و هنر با سرمایه ۱۰۰ میلیارد تومان، نقطه عطفی در تغییر رژیم تامین مالی صنایع خلاق و دیجیتال کشور است. ورود شرکای راهبردی خصوصی مانند آسیاتک و پگاه دادهکاوان شریف در کنار نهادهای حکمرانی، نشاندهنده ایجاد توجیه اقتصادی در این بازار است. ارائه ابزارهای تضمین و سرمایهگذاری ریسکپذیر در حوزههای پیشران مانند هوش مصنوعی و بازیسازی، نرخ بازگشت سرمایه در این قطاع را ارتقا میدهد. این مدل مالی میتواند مدلهای سنتی حمایتی را ناکارآمد ساخته و زمینه ایجاد داراییهای ارزشمند در اقتصاد دیجیتال را فراهم کند.
