عضو هیئت عامل ایمیدرو از امکان فعالسازی دیپلماسی معدنی ایران در ائتلاف بریکس خبر داد. سیدعباس حسینی پیشنهاد تشکیل چارچوب همکاری مواد معدنی حیاتی بریکس را مطرح کرد. این طرح با تلفیق منابع ایران، فناوری چین، سرمایه هند و توان مهندسی روسیه اجرا میشود. هدف اصلی این برنامه تبدیل مصوبات سران به طرحهای عملیاتی مشترک تا سال ۲۰۲۷ است.
نقشه راه ایران برای تشکیل شبکه معدنی بریکس
ایران قصد دارد پیشنهاد چارچوب همکاری مواد معدنی حیاتی بریکس (BRICS-CMCF) را به اعضای این ائتلاف ارائه کند. این پیشنهاد بر پایه اختصاص بند مستقل مواد معدنی حیاتی در بیانیه سران دهلینو شکل گرفته است. مسئولان بخش معدن کشور تلاش میکنند تا ظرفیتهای موجود را به پروژههای اجرایی مشترک تبدیل نمایند. این ساختار همکاری شبکهای، جایگاه ایران را از یک دارنده ساده ذخایر به بازیگر پیشران ارتقا میدهد.
تحلیل موازنه قدرت و نیازهای تکنولوژیک در بازار معادن
کشورهای عضو ائتلاف بریکس دارای مزیتهای تکمیلی و نیازهای متقابل در حوزه معادن هستند. چین نقش کلیدی در زنجیره فرآوری عناصر نادر خاکی ایفا میکند. هند سیاست کاهش آسیبپذیری زنجیره تأمین منابع اولیه را دنبال میکند. روسیه و برزیل صاحب ذخایر بزرگ معدنی هستند و کشورهای آفریقایی عضو نیز منابع غنی دارند. بسیاری از این بازیگران برای توسعه پروژههای خود به سرمایه، زیرساخت و فناوری پیشرفته نیاز دارند.
مدل همکاری چهارجانبه در پروژههای مشترک معدنی
مدل پیشنهادی ایران بر پایه اشتراکگذاری داشتههای راهبردی کشورهای عضو طراحی شده است. در این الگوی عملیاتی، معدن و زیرساختهای مواصلاتی را ایران تامین میکند. چین فناوری فرآوری و دانش فنی را به پروژه تزریق خواهد کرد. هند منابع مالی و بازار مصرف نهایی را پوشش میدهد. توان مهندسی و اجرای فنی پروژهها نیز توسط بخشهای تخصصی روسیه تامین خواهد شد.
تبدیل بیانیه ۲۰۲۶ به برنامه عملیاتی سال ۲۰۲۷
ریاست دوره ای چین بر گروه بریکس در سال ۲۰۲۷ یک فرصت طلایی برای دیپلماسی اقتصادی ایران ایجاد میکند. پکن بر تقویت همکاری در زمینه منابع معدنی راهبردی تاکید ویژه دارد. مسئولان ایمیدرو برنامهریزی کردهاند تا بند مربوط به مواد معدنی حیاتی در بیانیه سال ۲۰۲۶ را عملیاتی کنند. این اقدامات زمینه را برای تدوین سند اجرایی جامع در اجلاس سال ۲۰۲۷ فراهم خواهد ساخت.
***
پیشنهاد ایجاد چارچوب همکاری مواد معدنی حیاتی بریکس، گامی هوشمندانه در جهت فعالسازی دیپلماسی اقتصادی ایران است. این اقدام موقعیت کشور را از فروشنده مواد خام به یک بازیگر فعال در زنجیره ارزش بینالمللی ارتقا میدهد. جذب سرمایه و فناوری خارجی از طریق این شبکه، چالشهای زیرساختی بخش معدن ایران را کاهش خواهد داد. پیوند زدن ذخایر داخلی به بازار بزرگ هند و تکنولوژی چین، امنیت سرمایهگذاری را افزایش میدهد. اجرای موفق این طرح، تابآوری اقتصادی کشور را در برابر تحریمها تقویت خواهد کرد.
