دکتر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و نماینده ویژه ایران در امور چین، همزمان با دهمین سالگرد مشارکت جامع راهبردی و پنجمین سالگرد برنامه همکاری ۲۵ ساله، بر لزوم توسعه روابط پارلمانی تأکید کرد. ایشان سطح کنونی تعاملات تقنینی را متناسب با ظرفیتهای راهبردی دو کشور ندانست و خواستار ایجاد تمهیدات جدید برای تقویت این دیپلماسی شد. قالیباف نقش مجالس را در ایجاد پشتوانههای قانونی برای توافقات اقتصادی، حمایت از چندجانبهگرایی و شکلدهی به نظم جدید منطقهای حیاتی توصیف کرد.
عقبماندگی دیپلماسی پارلمانی از سطح مشارکت راهبردی
روابط پارلمانی میان مجلس شورای اسلامی و کنگره ملی خلق چین طی سالهای اخیر پابهپای سطح مشارکت جامع راهبردی دو کشور رشد نکرده است. نماینده ویژه ایران در امور چین با اشاره به این شکاف، بر ضرورت اتخاذ تمهیدات ویژه برای جبران این عقبماندگی تاکید دارد. مجالس دو کشور به عنوان ارکان بنیادین روابط دوجانبه میتوانند علاوه بر افزایش شناخت متقابل و تقویت گفتوگوهای سیاسی، بسترساز حمایت از همکاریهای اجرایی باشند و پتانسیلهای معطلمانده در تعاملات تهران و پکن را فعال کنند.
ایجاد پشتوانه حقوقی برای توافقنامههای اقتصادی و اجرایی
نهادهای قانونگذاری ایران و چین ایفاگر نقش کلیدی در ایجاد زیرساختهای حقوقی و قانونی جهت اجرای دقیق توافقات مشترک هستند. مجالس دو طرف با تسهیل همکاریهای اقتصادی، پشتیبانی از تعاملات علمی و فرهنگی و هموارسازی مسیر برای مشارکت نهادهای مردمی، پایداری تعاملات را تضمین میکنند. گستردگی تبادل هیئتهای پارلمانی، فعالسازی کمیسیونهای تخصصی و تداوم گفتوگوهای منظم میان نمایندگان، از مهمترین راهکارهای عملیاتی برای تعمیق این پیوندها به شمار میرود.
بهرهگیری از مدل توسعه چین و تقویت چندجانبهگرایی
دستاوردها و برنامهریزیهای بلندمدت جمهوری خلق چین در حوزههای اقتصادی، فناوری و اجتماعی، نشاندهنده اهمیت بالادستی نهادهای تقنینی در ایجاد محیط حقوقی استوار برای پیشرفت است. در شرایط فعلی نظام بینالملل و پیچیدگی چالشهای جهانی، همکاری میان تمدنهای کهن و کشورهای جهان جنوب اهمیت دوچندان دارد. مجالس ایران و چین میتوانند از ظرفیت خود جهت تقویت چندجانبهگرایی، برقراری عدالت در بینالملل، احترام به تنوع فرهنگی و حمایت از کشورهای مستقل نهایت استفاده را ببرند.
سالگرد اسناد زیستمحیطی و برنامههای راهبردی ۲۵ ساله
دهمین سالگرد ارتقای روابط به سطح «مشارکت جامع راهبردی» و پنجمین سالگرد امضای برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله، نشاندهنده اراده سیاسی رهبران دو کشور برای تثبیت روابط بلندمدت است. پایداری و مقاومت ملت ایران در مواجهه با فشارهای بینالمللی، زمینهساز تحولات تازه در مناسبات با کشورهای دوست میشود. ایران امیدوار است در چارچوب سند ۲۵ ساله، به سازوکارهای دوجانبه جدیدی دست یابد که علاوه بر سرعتبخشی به تعاملات، امکان نقشآفرینی فعال در شکلدهی به نظم جدید منطقهای را فراهم آورد.
پیوندهای تاریخی جاده ابریشم و الگوی گفتوگوی تمدنها
مناسبات تهران و پکن متکی بر پیشینه تمدنی چندهزارساله و ریشه در مسیر تاریخی جاده ابریشم دارد. این میراث مشترک علاوه بر ابعاد تجاری، بستری حیاتی برای تبادل اندیشه، دانش و فرهنگ محسوب میشود. تعاملات ایران و چین فراتر از همکاریهای متعارف سیاسی یا اقتصادی، الگویی برجسته از گفتوگوی تمدنها، احترام متقابل به تفاوتها و همکاری بر پایه منافع مشترک در عصر جدید را ارائه میدهد.
***
روابط ایران و چین وارد مرحلهای شده است که تحقق کامل اسناد بالا دستی، بهویژه سند همکاری ۲۵ ساله، نیازمند پشتیبانی حقوقی و تسهیل قوانین سرمایهگذاری است. عدم رشد دیپلماسی پارلمانی متناسب با خطمشیهای راهبردی، به عنوان یک موانع ساختاری در مسیر اجرای پروژههای مشترک اقتصادی عمل کرده است. فعالسازی کمیسیونهای تخصصی مجلس و کنگره چین میتواند ریسکهای حقوقی تجار را کاهش داده و تعاملات بانکی و تجاری را تسهیل کند. این رویکرد، پایداری اقتصادی و تسریع در اجرای کلانپروژههای زیرساختی را برای هر دو کشور به همراه خواهد داشت.