سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در رویداد «محکم‌تر از فولاد» ابعاد بازسازی ۴۵ روزه این مجموعه صنعتی بزرگ را پس از خسارات دوران جنگ تشریح کرد. فولاد مبارکه با اجرای سناریوهای مدیریت بحران، حفظ کامل ۲۷۰۰ نیروی انسانی حاضر و مدیریت بازار، موفق به ثبت رکورد بی‌نظیر بازسازی شد. این مدل مدیریت بحران مبتنی بر دانش بومی، اکنون به عنوان یکی از ۵ پروژه برتر سال ۲۰۲۶ در انجمن جهانی فولاد انتخاب شده است.
ثبت رکورد بازسازی ۴۵ روزه و راهیابی به جمع برترین‌های انجمن جهانی فولاد
عملیات بازسازی واحدهای آسیب‌دیده فولاد مبارکه با مشارکت ۶۷۰۰ نفر از نیروی انسانی مستقیم در پیشرفته‌ترین بخش‌ها مانند فولادسازی، آهن‌سازی و نیروگاه‌ها ظرف مدت ۴۵ روز انجام شد. در حالی که برآوردهای بین‌المللی زمان بازسازی را ۳ تا ۵ سال و برآوردهای اولیه داخلی آن را ۱ تا ۲ سال تخمین می‌زدند، این مجموعه با تشکیل تیم‌های موازی و اجرای عملیات پیچیده در ارتفاع ۸۰ متری به مدار تولید بازگشت. این مدل بازیابی و بازسازی منحصربه‌فرد، توسط انجمن جهانی فولاد بررسی شد و در رقابت با غول‌های فولادسازی جهان مانند نیپون استیل، در میان ۵ پروژه برتر سال ۲۰۲۶ قرار گرفت.
اجرای سناریوهای پیشگیرانه مدیریت بحران و تخلیه ۱۴ دقیقه‌ای مجموعه
طراحی سناریوهای پیشگیرانه از اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ در قالب تشکیل کمیته مدیریت بحران برای پیش‌بینی انواع مخاطرات سایبری، اقتصادی و امنیتی آغاز شده بود. تدوین نقشه دقیق عملیاتی در روزهای ۲۳ و ۲۴ اسفندماه و تعیین محدوده اثر انفجار موجب شد در زمان وقوع حادثه، مجموعه ۲۷۰۰ نفری حاضر در شرکت ظرف کمتر از ۱۴ دقیقه به طور کامل تخلیه شوند. نگهداشت حدود ۴۰۰ دستگاه اتوبوس درون مجموعه، نقش کلیدی و حساسی در جابه‌جایی سریع و ایمن کارکنان ایفا کرد.
حفظ امنیت شغلی کارکنان و مقابله با جنگ روانی
سیاست راهبردی مدیریت ارشد فولاد مبارکه در طول دوره بحران، حفظ کامل اشتغال، جلوگیری از هرگونه تعدیل نیرو و تامین پایداری زنجیره انسانی صنعت اصفهان بود. با وجود حملات رسانه‌ای بیگانگان برای ایجاد التهاب در بدنه کارگری، منابع مالی لازم حتی از طریق تسهیلات بانکی تامین شد. استقرار شبانه‌روزی مدیران در کارخانه در کنار کارکنان، آرامش ذهنی را به بدنه سازمان بازگرداند و تهدیدهای موجود را به فرصت‌های همدلی تبدیل کرد.
کنترل التهاب قیمت‌ها و مدیریت زنجیره تامین فولاد کشور
کنترل بازار و مقابله با صعود قیمت محصولات فولادی از حدود ۶۳ هزار تومان به ۲۰۰ هزار تومان از دیگر محورهای کلیدی اقدامات بود. با وجود پیشنهاد تخصیص انحصاری واردات و اختصاص ۲۸۰ میلیون دلار سرمایه در گردش، فولاد مبارکه با رد انحصار، مدل تامین منطقه‌ای را اجرا کرد. در این مدل، گندله از خراسان به سیرجان منتقل، به آهن اسفنجی تبدیل، سپس در خوزستان به شمش تبدیل و نهایتاً به اصفهان منتقل شد تا عرضه متوقف نشود. با آغاز مجدد تولید در دوم اردیبهشت و عرضه محصولات در بورس کالا از هفتم اردیبهشت، قیمت‌ها کنترل شد و به رقمی پایین‌تر از دوران جنگ رسید.
نقش کلیدی بومی‌سازی تجهیزات و اعتماد متقابل در سرعت بازسازی
تکیه بر بومی‌سازی و سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، عامل اصلی تامین سریع قطعات و جایگزینی تجهیزات آسیب‌دیده از طریق سازندگان داخلی بود. ارتباط مستقیم با شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی و استفاده از ذخایر انبارها، نیاز به واردات زمان‌بر را کاملاً منتفی ساخت. شکل‌گیری کار تیمی منسجم، اعتماد متقابل میان وزارت صمت، مدیران ارشد و تیم‌های مهندسی، سرعت اجرای عملیات را به شدت افزایش داد.
***
عملکرد گروه فولاد مبارکه در مواجهه با بحران اخیر، نمونه‌ای موفق و درس‌آموخته از تاب‌آوری ساختاری در سطح کلان اقتصاد ایران است. حفظ پایداری خطوط تولید و جلوگیری از توقف زنجیره تامین صنعت فولاد، ریسک‌های سیستمی صنایع بالادستی و پایین‌دستی را به طور چشمگیری کاهش داد. بازگشت سریع به بازار و کنترل قیمتی از طریق عرضه در بورس کالا، مانع از شکل‌گیری تورم انتظاری شدیدی گردید که می‌توانست کل ساختار صنعتی کشور را تحت تاثیر قرار دهد. موفقیت این الگوی بومی در رقابت‌های بین‌المللی سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری بر بومی‌سازی و ارتقای توان مهندسی داخلی، کارآمدترین ابزار برای حفظ ارزش دارایی‌ها و ارتقای اعتباری بنگاه‌های بزرگ اقتصادی در شرایط بحران است.
