مدیرعامل بانک تجارت در نخستین اجلاس سرمایهگذاران صنعت پتروشیمی، از بسته جامع مالی این بانک برای حمایت از پیشران اقتصاد ایران رونمایی کرد. این بسته شامل تخصیص ۲ میلیارد دلار منابع، انتشار اوراق مرابحه ارزی، و معرفی ابزارهای نوینی همچون «گواهی سپرده خاص ارزی» و «پیشفروش ارز» است. هدف اصلی، نوسازی صنعت، تأمین خوراک پایدار و کوتاه کردن مسیر تأمین مالی برای پروژههایی است که نرخ بازگشت سرمایه زیر ۳ سال دارند.
ضرورت نوسازی برای بقا در رقابت منطقهای
دکتر اخلاقی، مدیرعامل بانک تجارت، با تأکید بر سهم ۲۵ درصدی صنعت نفت و پتروشیمی در GDP کشور، نوسازی این صنعت را نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت حیاتی دانست. وی تصریح کرد که با توجه به سرمایهگذاریهای عظیم کشورهای همسایه، حفظ جایگاه ایران در بازار جهانی نیازمند تزریق منابع جدید و فناوریهای روز است. بانک تجارت به عنوان بانک تخصصی این حوزه، خود را متعهد به تأمین مالی این گذار استراتژیک میداند.
نقشه راه ۱ میلیارد دلاری تا پایان سال
بانک تجارت برنامه دقیقی برای ماههای پایانی سال جاری تدوین کرده است. به گفته دکتر اخلاقی، مبلغ یک میلیارد و ۵۰ میلیون دلار سرمایهگذاری هدفگذاری شده که بخشی از آن از طریق انتشار اوراق مرابحه ارزی محقق میشود. این اوراق برای ۷ شرکت پتروشیمی، با محوریت هلدینگ خلیج فارس، منتشر خواهد شد. تاکنون ۱۵۰ میلیون دلار از این اوراق اجرایی شده و مابقی تا پایان سال نهایی میشود.
ابزارهای نوین مالی؛ کلید قفل نقدینگی
یکی از مهمترین بخشهای سخنان مدیرعامل، رونمایی از دو ابزار جدید مالی بود:
۱. گواهی سپرده خاص ارزی: این ابزار که ضوابط آن تا ۱۰ روز آینده ابلاغ میشود، به سرمایهگذاران اجازه میدهد مستقیماً در سود و زیان پروژههای ارزی خاص مشارکت کنند.
۲. طرح پیشفروش ارز: این مکانیزم ویژه صادرکنندگان است و به آنها امکان میدهد پیش از انجام صادرات و دریافت ارز، معادل ریالی یا ارزی منابع مورد نیاز پروژههای توسعهای خود را دریافت کنند و ریسک نوسان ارز را پوشش دهند.
سرمایهگذاری در بالادست؛ تضمین خوراک پایدار
بانک تجارت تنها به پاییندست توجه ندارد؛ توافق اخیر برای سرمایهگذاری یک میلیارد دلاری در میدان نفتی فروزان و تاسیسات NGL، نشان از نگاه راهبردی این بانک به زنجیره ارزش دارد. این سرمایهگذاری با هدف جمعآوری گازهای همراه و تأمین خوراک پایدار برای مجتمعهای پتروشیمی انجام میشود که یکی از گلوگاههای اصلی تولید در این صنعت را مرتفع خواهد کرد.
حمایت همهجانبه دولت و نهادهای مالی
در این اجلاس، معصومه آقاپور، مشاور رئیسجمهور، و حسن عباسزاده، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، نیز بر نقش محوری بانک تجارت تأکید کردند. آقاپور استفاده از ابزارهای نوین را میانبری برای تأمین مالی پروژههای بزرگ دانست و عباسزاده همکاری بانک مرکزی، صندوق توسعه ملی و بانک تجارت در انتشار اوراق ارزی را الگویی موفق برای سایر صنایع برشمرد.
***
اقدام بانک تجارت در معرفی ابزارهای «پیشفروش ارز» و «اوراق مرابحه ارزی»، پاسخی هوشمندانه به محدودیتهای منابع ریالی و ریسک نوسانات ارزی است. با توجه به بازگشت سرمایه زیر ۳ سال در صنعت پتروشیمی، هدایت نقدینگی ارزی (که اغلب خارج از چرخه بانکی است) به سمت این پروژهها، هم تورمزا نیست و هم منجر به خلق ارزش افزوده واقعی میشود. این مدل میتواند فشار بر بازار ارز آزاد را کاهش داده و تقاضای سوداگری را به تقاضای سرمایهگذاری مولد تبدیل کند.
