مدیریت درمان تأمین اجتماعی خراسان رضوی در اقدامی نوآورانه، طرح «ویزیت تخصصی از راه دور» را با هدف ارتقای عدالت درمانی در مناطق مرزی کلید زد. این پروژه که اجرای آزمایشی آن با ویزیت بیماران در شهرستان تایباد آغاز شده، امکان دسترسی ساکنان مناطق محروم به متخصصان داخلی و اطفال مستقر در مشهد را از طریق ویدئوکنفرانس فراهم میکند. با اجرای این طرح، نیاز به سفرهای طولانیمدت درمانی کاهش یافته و فرآیند تمدید دارو برای بیماران مزمن تسهیل میشود.
تحول دیجیتال در خدمات درمانی مناطق مرزی
مدیریت درمان تأمین اجتماعی خراسان رضوی با بهرهگیری از فناوریهای نوین ارتباطی، گامی عملی در جهت کاهش محرومیتهای درمانی برداشت. با اجرای طرح آزمایشی «ویزیت تخصصی از راه دور»، بیماران ساکن در مناطق مرزی که پیشازاین با چالش کمبود پزشک متخصص روبرو بودند، اکنون میتوانند بدون نیاز به سفرهای پرهزینه، خدمات تخصصی پزشکی دریافت کنند. این طرح استراتژیک با هدف اصلی کاهش رنج سفر بیماران، صرفهجویی در هزینهها و توزیع عادلانهتر خدمات سلامت در استان پهناور خراسان رضوی طراحی شده است.
پایان سفرهای اجباری درمانی به مرکز استان
علی رضازاده، مدیر درمان تأمین اجتماعی خراسان رضوی، با اشاره به مشکلات پیشین بیماران اظهار داشت که خلأ حضور متخصص در درمانگاههای شهرهای مرزی، همواره چالشی بزرگ بوده است. بیماران برای امور متداولی همچون تمدید داروهای بیماریهای مزمن (مانند دیابت و فشارخون) یا دریافت مشاورههای دورهای، ناگزیر به طی کردن مسافتهای چند صد کیلومتری تا مشهد بودند. این سفرهای اجباری، بهویژه در فصول سرد سال، علاوه بر تحمیل هزینههای سنگین اقامت و ایابوذهاب، خطرات جادهای و خستگی مفرط را برای بیماران به همراه داشت.
تجربه موفق نخستین ارتباط ویدئویی در تایباد
در فاز نخست این طرح ملی، شهرستان مرزی تایباد بهعنوان پایلوت انتخاب شد. با برقراری یک ارتباط ویدئوکنفرانس باکیفیت میان درمانگاه تایباد و پزشکان متخصص در مشهد، شش بیمار نیازمند بهصورت زنده و مستقیم ویزیت شدند. در این فرآیند، پزشک عمومی مستقر در تایباد در کنار بیمار حضور داشت و تمامی شرححالها، نتایج آزمایشها و وضعیت بالینی را به متخصص داخلی در مشهد منتقل کرد. پس از بررسی دقیق، نسخههای تخصصی و دستورات دارویی در همان محل برای بیماران صادر شد که نشان از کارآمدی بالای سیستم داشت.
اولویتبندی تخصصها و برنامه توسعه آتی
بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، تمرکز اولیه این طرح بر روی تخصصهای «داخلی» و «اطفال» قرار دارد. مدیر درمان تأمین اجتماعی استان اعلام کرد که در گام بعدی، تخصص «نورولوژی» (داخلی اعصاب) نیز به این چرخه افزوده خواهد شد. بااینحال، رشتههایی مانند ارتوپدی، جراحی اعصاب و چشمپزشکی که نیازمند معاینات فیزیکی دقیق و مستقیم هستند، فعلاً در این طرح گنجانده نشدهاند. در صورت نیاز بیماران به معاینات فیزیکی خاص در سایر رشتهها، فرآیند ارجاع حضوری به مشهد همچنان پابرجا خواهد بود.
گسترش چتر حمایتی به خواف، سرخس و درگز
رضازاده با تأکید بر موفقیتآمیز بودن زیرساختهای فنی و کیفیت تصویر در مرحله آزمایشی، از برنامه توسعه سریع این طرح خبر داد. پس از تثبیت فرآیند در تایباد، شهرستان خواف دومین مقصد اجرای این پروژه خواهد بود و بهزودی شهرهای مرزی دیگر نظیر سرخس و درگز نیز تحت پوشش شبکه تلهمدیسین (پزشکی از راه دور) قرار میگیرند. هدفگذاری نهایی، انجام حداقل دو نوبت ویزیت تخصصی ماهانه در هر شهر مرزی برای گروههای هدف است.
دقت بالا در تشخیص و مشارکت جهادی پزشکان
یکی از نقاط قوت این طرح، تمرکز بر بیماران مزمن با سوابق پزشکی مشخص است که ریسک خطای تشخیصی را به حداقل میرساند. تصمیمگیریهای درمانی بر پایه دادههای آزمایشگاهی دقیق و شرححال کامل انجام میشود. مدیر درمان استان همچنین از روحیه ایثارگرانه پزشکان متخصص تقدیر کرد و گفت که بسیاری از همکاران با انگیزه مسئولیت اجتماعی و بهصورت داوطلبانه در این طرح مشارکت دارند تا دین خود را به مناطق محروم ادا کنند.
***
اجرای طرح ویزیت از راه دور (تلهمدیسین) در ساختار تأمین اجتماعی، نمادی از بهرهوری منابع و مدیریت هوشمند هزینههاست. این اقدام با حذف سفرهای غیرضروری، علاوه بر کاهش هزینههای مستقیم خانوارها، بار ترافیکی مراجعات به مراکز درمانی کلانشهر مشهد را نیز تعدیل میکند. موفقیت این الگو در خراسان رضوی میتواند بهعنوان یک مدل مقیاسپذیر در سطح ملی مطرح شود و ضمن ارتقای شاخصهای عدالت در سلامت، هزینههای سربار سازمانهای بیمهگر را در بلندمدت کاهش دهد.
