سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) فراخوان ثبتنام برای جوایز جهانی ۲۰۲۶ را با هدف شناسایی و تقدیر از کسبوکارهای نوآور که از مالکیت فکری برای خلق ارزش اقتصادی و اجتماعی بهره میبرند، منتشر کرد. مهلت ثبتنام در این رقابت بینالمللی از ۲۵ دی ۱۴۰۴ تا ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ تعیین شده است. در این دوره، ۱۱ برنده در حوزههای مختلف از جمله سلامت، محیطزیست و فناوری اطلاعات معرفی خواهند شد که علاوه بر دریافت جوایز، از مزایایی نظیر اعتبار جهانی، منتورینگ تخصصی و دسترسی به شبکه سرمایهگذاران بهرهمند میشوند.
آغاز رقابت جهانی برای تقدیر از نوآوری و خلاقیت
سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، به عنوان متولی اصلی مالکیت فکری در سازمان ملل متحد، فراخوان رسمی جوایز جهانی ۲۰۲۶ را اعلام کرد. این رویداد معتبر با تمرکز بر شرکتهای نوپا (استارتاپها) و بنگاههای کوچک و متوسط (SMEs) طراحی شده است تا نقش کلیدی نظام مالکیت فکری را در توسعه کسبوکارهای مدرن برجسته کند. هدف اصلی این جوایز، شناسایی شرکتهایی است که توانستهاند با استفاده هوشمندانه از ابزارهای مالکیت فکری، علاوه بر رشد اقتصادی، تاثیرات مثبت اجتماعی و زیستمحیطی نیز ایجاد کنند.
تقویم زمانی و شرایط شرکت در رقابت
بر اساس اطلاعیه وایپو، پنجره ثبتنام برای متقاضیان از تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۵ دی ۱۴۰۴) گشوده شده و تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ (۱۱ فروردین ۱۴۰۵) باز خواهد بود. این بازه زمانی فرصتی طلایی برای شرکتهای فعال در ۱۹۴ کشور عضو، از جمله ایران، فراهم میکند تا دستاوردهای خود را در عرصه جهانی محک بزنند. شرط اصلی حضور در این رقابت، استفاده راهبردی از داراییهای فکری مانند اختراعات، علائم تجاری، طرحهای صنعتی و حقوق مؤلف در مدل کسبوکار است.
تنوع جوایز و حوزههای تحت پوشش
در دوره ۲۰۲۶، ساختار جوایز به گونهای تنظیم شده که طیف وسیعی از صنایع را پوشش دهد. در مجموع ۱۱ جایزه اهدا خواهد شد که شامل ۱۰ جایزه اصلی در بخشهای کلیدی اقتصاد دانشبنیان نظیر سلامت، فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، صنایع خلاق، کشاورزی و محیطزیست است. علاوه بر این، یک جایزه ویژه موضوعی نیز به مناسبت شعار روز جهانی مالکیت فکری ۲۰۲۶ در حوزه ورزش اعطا میشود. وایپو همچنین نگاه ویژهای به تنوع جنسیتی و سنی داشته و دو تقدیر خاص برای «کارآفرین زن برتر» و «کارآفرین جوان برتر» (زیر ۳۵ سال) در نظر گرفته است.
معیارهای دقیق ارزیابی و داوری
فرآیند انتخاب برندگان توسط هیئت داوران بینالمللی وایپو و بر اساس شاخصهای سختگیرانهای انجام میشود. داوران، شرکتکنندگان را از منظر قدرت و شفافیت استراتژی مالکیت فکری، پتانسیل تجاریسازی نوآوریها، انسجام مدل کسبوکار و فرهنگ سازمانی در مدیریت داراییهای فکری مورد سنجش قرار میدهند. همچنین، همسویی فعالیتهای شرکت با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs) یکی از امتیازات کلیدی در این رقابت محسوب میشود.
مزایای استثنایی برای برندگان
کسب عنوان برگزیده در جوایز جهانی وایپو، مزایای فراتر از یک جایزه نقدی به همراه دارد. برندگان این رویداد از اعتبار و شهرت جهانی در شبکه گسترده سازمان ملل متحد برخوردار خواهند شد. همچنین، بستههای حمایتی شامل برنامههای منتورینگ تخصصی برای توسعه کسبوکار، امکان ارتباط مستقیم با سرمایهگذاران بینالمللی و شرکای تجاری بالقوه برای آنها فراهم میشود. مراسم اهدای جوایز نیز در مقر اصلی وایپو در ژنو و همزمان با مجمع عمومی این سازمان برگزار خواهد شد که فرصتی بینظیر برای شبکهسازی است.
ظرفیتسازی برای اکوسیستم نوآوری ایران
با توجه به رشد چشمگیر شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهای ایرانی در سالهای اخیر، این فراخوان بستری راهبردی برای نمایش توانمندیهای ملی در سطح بینالمللی است. مشارکت فعال بنگاههای ایرانی که دارای سبد داراییهای فکری ثبتشده هستند، میتواند به تقویت دیپلماسی فناوری و توسعه صادرات محصولات دانشبنیان کمک شایانی کند. حضور در این رقابت، علاوه بر امکان جذب سرمایه خارجی، زمینهساز ارتقای استانداردهای مدیریت مالکیت فکری در شرکتهای داخلی و اتصال آنها به زنجیرههای ارزش جهانی خواهد بود.
***
فراخوان جوایز جهانی وایپو ۲۰۲۶، فراتر از یک مسابقه، شاخصی برای سنجش بلوغ اکوسیستمهای نوآوری در سطح بینالمللی است. برای اقتصادهای در حال توسعه مانند ایران که به دنبال گذار از اقتصاد منبعمحور به دانشمحور هستند، حضور در چنین پلتفرمهایی حیاتی است. موفقیت شرکتهای ایرانی در این رویداد میتواند سیگنال مثبتی به بازارهای جهانی ارسال کرده و جذابیت سرمایهگذاری در بخش فناوری ایران را افزایش دهد. همچنین، تمرکز وایپو بر اهداف توسعه پایدار نشان میدهد که مسیر آینده کسبوکارهای موفق، ترکیبی از نوآوری تکنولوژیک و مسئولیت اجتماعی خواهد بود.
