شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان با اتخاذ رویکردی راهبردی و اخلاقمحور، مقولههای ایمنی، سلامت و محیطزیست را به ارکان اصلی توسعه پایدار خود تبدیل کرده است. مجید عرب زوزنی، رئیس ایمنی و بهداشت این مجموعه، از تحقق هدف «صفر حادثه» در بخش کارفرمایی و اجرای پروژه ۳ مرحلهای مدیریت دقیق پیمانکاران با بیش از ۲۲ شاخص نظارتی خبر داد. این شرکت همچنین با تمرکز بر تغییر رفتارهای ناایمن و ارتقای فرهنگ سازمانی، برنامههای گستردهای را برای صیانت از سرمایههای انسانی و کاهش هزینههای پنهان حوادث اجرایی کرده است.
جایگاه راهبردی HSE در توسعه پایدار فولاد سنگان
رئیس ایمنی و بهداشت شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان، استقرار نظام ایمنی، بهداشت و محیطزیست (HSE) را فراتر از یک وظیفه صرفاً اخلاقی توصیف میکند. مجید عرب زوزنی معتقد است نگاه این مجموعه به مقوله ایمنی، نگاهی کاملاً راهبردی، مبتنی بر الزامات قانونی و دارای توجیه اقتصادی روشن است. سازمانها با درک صحیح از اهمیت حیاتی سلامت نیروی انسانی و ذینفعان، از تحمیل هزینههای سنگین مستقیم و غیرمستقیم ناشی از حوادث جلوگیری میکنند. مدیران این مجموعه صنعتی بر این باورند که خسارات پنهان حوادث شغلی در بسیاری از موارد چندین برابر هزینههای آشکار است و حتی محاسبه دقیق آنها دشوار خواهد بود.
فرایندهای نظارتی و دستیابی به رکورد صفر حادثه
فولاد سنگان برای نهادینهسازی رویکرد ایمنیمحور، فرایندهای عملیاتی مشخصی مانند بازرسیهای مستمر، مدیریت ریسک، تحلیل رویدادها، معاینات ادواری طب کار و پایش عوامل زیانآور محیطی را اجرا میکند. عرب زوزنی بر اهمیت پایش عملکرد از طریق شاخصهای استاندارد جهانی تأکید دارد و نرخ فراوانی حوادث (AFR) و شاخص شدت حوادث (ASR) را معیارهای اصلی سنجش میداند. هدفگذاری کلان این شرکت بر اساس تطبیق دادهها با استانداردهای ملی و بینالمللی، دستیابی به وضعیت «صفر حادثه» است. دادههای موجود نشان میدهد که خوشبختانه این هدف بزرگ در بخش کارفرمایی با کنترل مؤثر حوادث، تا حد بسیار زیادی محقق شده است.
مدل ۳ مرحلهای مدیریت HSE پیمانکاران
بررسی دقیق دادههای آماری سالهای اخیر در فولاد سنگان آشکار کرد که بخش عمده حوادث در حوزه پیمانکاری رخ میدهد. واحد ایمنی و بهداشت این شرکت برای رفع این چالش، پروژه راهبردی «مدیریت HSE پیمانکاران» را طراحی و عملیاتی کرد. این طرح جامع در 3 فاز مجزا شامل «پیش از عقد قرارداد»، «حین همکاری» و «پس از اتمام قرارداد» اجرا میشود. کارشناسان شرکت در فاز اجرایی، پیمانکاران را بر اساس مدلهای علمی و طی دورههای 6 ماهه با استفاده از بیش از 22 شاخص عملکردی مورد پایش دقیق قرار میدهند تا حسن انجام کار تضمین شود.
تمرکز بر سلامت روان و تغییر نگرشهای ایمنی
توجه به سلامت جسم و روان کارکنان و خانوادههای آنان از دیگر اولویتهای محوری در این واحد صنعتی به شمار میرود. برنامههای غربالگری سلامت با مشارکت پزشکان و روانشناسان متخصص در حال اجراست تا مفهوم سلامت به شکلی عملیاتی در زندگی کارکنان جاری شود. از سوی دیگر، آمارها نشان میدهد بیش از 80 درصد حوادث ریشه در رفتارهای ناایمن دارد. فولاد سنگان با همکاری مراکز دانشگاهی، برنامههای اصلاحی متعددی را در یک دوره 1.5 ساله تدوین کرده است تا با تغییر باورها، فرهنگ ایمنی را در تمام سطوح سازمان ارتقا دهد.
آمادگی عملیاتی در شرایط اضطراری
تیمهای واکنش سریع، اورژانس و آتشنشانی فولاد سنگان با بهرهگیری از تجهیزات مدرن و نیروی انسانی مجرب، کارنامه موفقی را در مدیریت بحران ثبت کردهاند. عملکرد این واحدها تنها محدود به داخل سایت نبوده و در عملیاتهای اطفای حریق، امدادرسانی به مصدومان و احیای آسیبدیدگان در مناطق خارج از محدوده شرکت نیز نقشآفرینی مؤثر داشتهاند. این آمادگی عملیاتی بالا، نشاندهنده تعهد عملی فولاد سنگان به مسئولیتهای اجتماعی و حفظ جان انسانها در منطقه است.
***
رویکرد سیستماتیک شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان در حوزه HSE، نشاندهنده گذار این مجموعه از ایمنی سنتی به مدیریت ریسک مدرن است. تمرکز ویژه بر پایش پیمانکاران و دستیابی به آمار صفر حادثه در بخش کارفرمایی، ریسکهای عملیاتی و توقفهای تولید ناشی از حوادث را به حداقل میرساند که این امر مستقیماً بر بهرهوری و سودآوری تأثیر مثبت دارد. سرمایهگذاری بر فرهنگ ایمنی و سلامت روان، علاوه بر کاهش هزینههای پنهان درمان و غرامت، برند کارفرمایی فولاد سنگان را به عنوان یک سازمان پیشرو و مسئولیتپذیر در صنعت فولاد کشور تثبیت میکند.
