در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۴۰۴، تفاهمنامه همکاری راهبردی میان بانک پاسارگاد، صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری منعقد شد. این توافقنامه سهجانبه با حضور دکتر مجید قاسمی و دکتر حسین افشین، با هدف توسعه و تکمیل زنجیره ارزش صنعت پرورش ماهی در قفس به امضا رسید. محور اصلی این همکاری، استفاده از مدلهای نوین تأمین مالی برای حمایت از شرکتهای دانشبنیان و بومیسازی تجهیزات این صنعت دریایی است.
اتحاد سه ضلع قدرتمند برای جهش اقتصاد دریامحور
در نشستی که روز شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ برگزار شد، سند همکاری مهمی میان سه نهاد کلیدی کشور مبادله گردید. دکتر حسین افشین معاون علمی رئیسجمهور، دکتر مجید قاسمی مدیرعامل بانک پاسارگاد و اصغر عینالهزاده رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی، امضاکنندگان این تفاهمنامه بودند. این رویداد نقطه عطفی در همگرایی نهادهای مالی و حاکمیتی برای پیشبرد صنایع پیشران دریامحور محسوب میشود. استراتژی اصلی این توافق، عبور از روشهای سنتی حمایت و حرکت به سمت ایجاد یک اکوسیستم یکپارچه برای توسعه فناوریهای دریایی است. تمرکز بر صنایع دانشبنیان در این توافق، نشاندهنده تغییر رویکرد به سمت اقتصاد مبتنی بر دانش و فناوریهای پیشرفته است.
مدلسازی نوین مالی در قالب مشارکت عمومی–خصوصی
طبق مفاد این تفاهمنامه، بانک پاسارگاد مأموریت یافته است تا به عنوان رکن اصلی تأمین مالی، نقش تسهیلگر را در پروژههای کلان ایفا کند. این بانک با تکیه بر تجربیات موفق خود، منابع لازم را برای طرحهای اولویتدار در زنجیره ارزش پرورش ماهی در قفس تخصیص خواهد داد. چارچوب اجرایی این همکاری بر اساس آییننامه «پیشران نوآوری زنجیره ارزش» طراحی شده است. استفاده از مدل مشارکت عمومی–خصوصی (PPP) در این طرح، ریسک سرمایهگذاری را کاهش داده و جذابیت آن را برای بخش خصوصی افزایش میدهد. این رویکرد هوشمندانه، جریان نقدینگی را دقیقاً به سمت گلوگاههای تولید و فناوری هدایت میکند.
بومیسازی فناوری و رفع گلوگاههای استراتژیک
یکی از اهداف کلیدی این همکاری سهجانبه، کاهش وابستگی صنعت شیلات به تجهیزات وارداتی و ارتقای توان ساخت داخل است. با تزریق منابع مالی هدفمند، شرکتهای دانشبنیان قادر خواهند بود تکنولوژیهای مورد نیاز قفسهای پرورش ماهی را در داخل کشور تولید کنند. این اقدام علاوه بر جلوگیری از خروج ارز، زیرساختهای تخصصی صنعت شیلات را نوسازی میکند. همافزایی ایجاد شده میان نهاد مالی (بانک) و نهاد فناوری (معاونت علمی)، سرعت رفع موانع فنی را افزایش میدهد. بدین ترتیب، زنجیره تأمین این صنعت از تولید بچه ماهی و خوراک تا تجهیزات نگهداری و فرآوری، به صورت بومی و پایدار تکمیل خواهد شد.
امنیت غذایی پایدار و توسعه سواحل مکران و شمال
ورود بانک پاسارگاد به این عرصه، فراتر از یک فعالیت بانکی صرف است و جنبههای ملی و توسعهای دارد. صنعت پرورش ماهی در قفس پتانسیل بالایی برای اشتغالزایی پایدار در مناطق ساحلی شمال و جنوب کشور دارد. فعالسازی این ظرفیتها، مستقیم بر معیشت مردم بومی و کاهش نرخ بیکاری در استانهای ساحلی اثرگذار است. افزایش بهرهوری منابع آبی و تولید پروتئین دریایی با کیفیت، امنیت غذایی کشور را در بلندمدت تضمین میکند. علاوه بر تأمین نیاز داخلی، تقویت این صنعت بستر لازم برای صادرات محصولات دریایی و ارزآوری قابل توجه را فراهم میآورد که همراستا با سیاستهای اقتصاد مقاومتی است.
***
سرمایهگذاری بانکها در زنجیرههای ارزش (Value Chain Finance) به جای وامدهی انفرادی، ریسک نکول (عدم بازپرداخت) را به شدت کاهش میدهد. تمرکز بر “پرورش ماهی در قفس” یک انتخاب استراتژیک اقتصادی است، زیرا این صنعت برخلاف کشاورزی سنتی، آب شیرین مصرف نمیکند و هزینه تمامشده تولید پروتئین را پایین میآورد. مدل مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) در این پروژه، اهرمسازی منابع دولتی با مدیریت کارآمد بخش خصوصی (بانک پاسارگاد) را ممکن میسازد. در نهایت، توسعه این صنعت منجر به تنوعبخشی به سبد صادرات غیرنفتی و افزایش سهم اقتصاد دریا در تولید ناخالص داخلی (GDP) خواهد شد.
