نایب رئیس هیأت مدیره سازمان بورس با رد شایعه خروج منابع، از ماندگاری پول در بازار سرمایه و چرخش آن به سمت ابزارهای متنوع خبر داد. یکسانسازی نرخ ارز و حذف سامانه نیما در 5 ماه اخیر، موجب رشد سودآوری شرکتهای صادرکننده و رونق معاملات شده است. همچنین با حذف حجم مبنا، بازار سریعتر به تعادل میرسد و نقدشوندگی حتی در روزهای منفی حفظ شده است. پیشبینی میشود با انضباط دولت در انتشار اوراق، نرخ بهره در سال آینده تعدیل شود.
مدیریت هوشمندانه سبد دارایی و عدم خروج منابع
رضا عیوضلو با ارائه تحلیلی از وضعیت جریان وجوه در بازار، تأکید کرد که هیچگونه خروج معناداری از بازار سرمایه رخ نداده است. بررسیها نشان میدهد سرمایهگذاران به جای ترک بازار، در حال مدیریت بهینه و جابهجایی منابع در سبد داراییهای خود هستند.
این مقام مسئول توضیح داد که بخشی از نقدینگی فعالان بازار صرفاً بین ابزارهای مختلف جابهجا شده است؛ برای مثال انتقال بخشی از منابع به صندوقهای طلا یا سایر ابزارهای مالی، نشاندهنده پویایی و حضور فعال سرمایهگذاران در اکوسیستم بازار سرمایه است. دادههای آماری هفتههای اخیر نیز تأیید میکند که نه خروج سرمایه سنگین و نه خروج سرمایهگذار حقیقی اتفاق نیفتاده، بلکه پول در چرخه معاملات باقی مانده است.
رشد سودآوری با واقعی شدن نرخ ارز صادراتی
معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، محرک اصلی رشد بازار در 5 ماه منتهی به دی سال جاری را اصلاح سیاستهای ارزی دانست. نقطه عطف این رشد، یکسانسازی نرخ ارز در مرکز مبادله و حذف ارز نیمایی بود.
این تغییر مهم به صادرکنندگان اجازه داد تا ارز حاصل از صادرات را با قیمتی بسیار نزدیک به نرخ بازار آزاد به فروش برسانند. این تحول مستقیماً بر صورتهای مالی شرکتهای بورسی اثر مثبت گذاشت و موجب افزایش سودآوری و ایجاد جنبوجوش در تالار شیشهای شد. اگرچه سرمایهگذاران با احتیاط منتظر اثرگذاری کامل این تغییرات در گزارشهای پایان سال هستند، اما چشمانداز سودسازی شرکتها همچنان مثبت ارزیابی میشود.
افزایش نقدشوندگی و تعادل سریع با حذف حجم مبنا
یکی از دستاوردهای فنی اخیر، حذف حجم مبنا بود که به گفته نایب رئیس هیأت مدیره سازمان بورس، تأثیر چشمگیری بر روانسازی معاملات داشته است. این اقدام باعث شده بازار بسیار سریعتر و راحتتر به نقطه تعادل برسد.
در حال حاضر چه در دورههای رشد و چه در دورههای اصلاح، بازار از فرسایشی شدن فاصله گرفته و قیمتها به سرعت تعدیل میشوند. نکته حائز اهمیت این است که حتی در روزهایی که بازار با افت مواجه بوده، حجم معاملات کاهش نیافته است؛ این موضوع نشانگر جذابیت ذاتی بازار برای معاملهگران و نقدشوندگی بالای سهام است که مانع از قفل شدن سرمایه میشود.
نقش کلیدی صندوقهای تثبیت در تعادلبخشی
عملکرد 2 بازوی حمایتی بازار، یعنی صندوق تثبیت و صندوق توسعه بازار سرمایه، به عنوان بازارگردانهای حرفهای تشریح شد. این صندوقها وظیفه دارند نوسانات هیجانی را کنترل کرده و به ثبات بازار کمک کنند.
استراتژی این نهادها به گونهای تنظیم شده که در روزهای پرفشار، با خرید سهام از بازار حمایت کنند و در روزهای مثبت که تقاضا بالاست، عرضهها را به صورت بلوکی پاسخ دهند. پاسخگویی به تقاضاهای بزرگ شرکتهای حقوقی به صورت بلوکی، مانع از برهم خوردن تعادل در بازار خرد میشود. هدف نهایی این است که منابع جمعآوری شده صرف روانتر شدن دادوستدها شود، بدون آنکه مداخلهای دستوری در روند طبیعی قیمتها صورت گیرد.
افق روشن نرخ بهره در بودجه سال آینده
وضعیت نرخ بهره اوراق بدهی که یکی از فاکتورهای اثرگذار بر بورس است، مورد ارزیابی قرار گرفت. اگرچه در سال جاری به دلیل حجم بالای انتشار اوراق دولتی، نرخ بهره به سقفهای پیشبینی شده نزدیک شد، اما آینده امیدوارکننده است.
عیوضلو با اشاره به قانون بودجه 1404 و چشمانداز سال 1405 تصریح کرد که تعهد دولت به رعایت سقفهای بودجهای و عدم انتشار اوراق مازاد، سیگنال مثبتی برای بازار است. انتظار میرود با کنترل عرضه اوراق در سال آینده، نرخ بهره متعادل شده و تقاضا به سمت بازار سهام هدایت شود که این امر میتواند موتور محرک جدیدی برای رشد بورس باشد.
***
اظهارات مقام ناظر بازار سرمایه حاوی پیامهای اطمینانبخش برای سهامداران است. تأکید بر عدم خروج نقدینگی و صرفاً گردش آن بین ابزارهای داخلی بازار (مثل سهام و صندوقها)، نشان از بلوغ سرمایهگذاران و اعتماد به زیرساختهای بازار دارد. علاوه بر این، محرک بنیادین “نرخ ارز” همچنان پتانسیل بالایی برای جهش سودآوری شرکتهای بزرگ و صادراتمحور دارد که اثرات واقعی آن در گزارشهای 12 ماهه نمایان خواهد شد. کاهش احتمالی نرخ بهره در سال آتی نیز میتواند نسبت P/E بازار را جذابتر کرده و جریان پول تازه را جذب کند.
