سازمان یونسکو در پاسخ به مکاتبات ایران، آمادگی خود را برای اعزام یک هیئت کارشناسی مشترک به تهران اعلام کرد. این تصمیم در پی گزارشهای ارائه شده درباره خسارات وارده به مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان اتخاذ شده است. یونسکو ضمن ابراز نگرانی عمیق، بر لزوم پایبندی به کنوانسیونهای بینالمللی حفاظت از میراث فرهنگی تاکید نمود. این هیئت وظیفه ارزیابی میزان خسارات و بررسی وضعیت حفاظتی این اثر ثبت جهانی را بر عهده خواهد داشت.
پاسخ رسمی یونسکو به مکاتبات ایران
سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در یک نامه رسمی، آمادگی خود را برای اعزام هیئت کارشناسی به ایران اعلام کرد. این اقدام پس از برگزاری جلسات متعدد کمیسیون ملی یونسکو در ایران و مکاتبات با مسئولان این سازمان صورت گرفت. هدف از این پیگیریها، پاسداشت و صیانت از میراث فرهنگی کشور، به ویژه در طول حملات اخیر آمریکایی-صهیونی بوده است. یونسکو در نامه خود دریافت مکاتبات مقامات ایرانی را رسماً تأیید کرده است.
ابراز نگرانی عمیق برای میراث جهانی کاخ گلستان
محتوای مکاتبات ایران شامل گزارش خسارات وارده به مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان و بافت تاریخی اطراف آن در تهران بود. یونسکو در نامه خود مراتب نگرانی عمیق این سازمان را نسبت به تأثیر درگیریهای اخیر بر این میراث فرهنگی ارزشمند ابراز کرد. این سازمان تایید نمود که کاخ گلستان، ثبت شده در سال 2013 در فهرست میراث جهانی، دارای ارزش برجسته جهانی است. به همین دلیل، حفاظت از آن برای کل جامعه بینالمللی اهمیت ویژهای دارد.
تاکید بر لزوم پایبندی به قوانین بینالمللی
یونسکو در مکاتبه خود، بر لزوم پایبندی تمامی طرفهای درگیر به قوانین بینالمللی مرتبط با حفاظت از میراث فرهنگی تاکید کرد. این سازمان به طور مشخص به کنوانسیون 1954 لاهه و کنوانسیون 1972 پاریس اشاره نمود. این کنوانسیونها به عنوان چارچوبهای قانونی ضروری، ضوابط لازم برای صیانت از میراث جهانی را فراهم میکنند و تعهدآور هستند.
تشریح ماموریت هیئت اعزامی و درخواست اطلاعات
سازمان یونسکو از طرف ایرانی درخواست کرده است تا اطلاعات تکمیلی را در اختیار مرکز میراث جهانی قرار دهد. این اطلاعات باید شامل جزئیاتی درباره وضعیت حفاظت، میزان دقیق و نوع خسارات وارده باشد. همچنین اقدامات انجام شده برای صیانت از این اثر باید به طور کامل تشریح گردد. این دادهها به عنوان ورودی برای مأموریت پیشنهادی هیئت کارشناسی اعزامی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
اعلام آمادگی برای ارائه حمایتهای فنی و فوری
یونسکو همچنین امکانات حمایتی خود را برای ایران تشریح کرده است. ایران میتواند مطابق پروتکل دوم کنوانسیون 1954، درخواست نظارت ویژه و حمایتهای فنی نماید. این سازمان آمادگی خود را برای ارائه کمکهای فنی فوری در زمینههای مختلف اعلام کرده است. این کمکها شامل تامین منابع اولیه، مستندسازی دقیق، کاهش خطر، تثبیت وضعیت و برنامهریزی برای بازسازیهای احتمالی میشود.
***
اعزام هیئت کارشناسی یونسکو به ایران یک دستاورد دیپلماتیک مهم در حوزه فرهنگی به شمار میرود. این اقدام نشاندهنده موفقیت ایران در فعالسازی ظرفیتهای حقوقی بینالمللی برای حفاظت از داراییهای فرهنگی خود است. این رویداد اهمیت میراث فرهنگی را به عنوان سرمایههای ملی و جهانی که دارای ارزش اقتصادی نیز هستند، برجسته میسازد. مستندسازی خسارات توسط یک نهاد معتبر بینالمللی میتواند مبنایی برای پیگیریهای حقوقی و جذب حمایتهای فنی و مالی در آینده باشد. این فرآیند در نهایت به حفظ و بازسازی زیرساختهای ارزشمند فرهنگی که در توسعه صنعت گردشگری نیز نقشی کلیدی دارند، کمک خواهد کرد.
