عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی از اجرایی شدن مرحله سوم و نهایی اتصال شبکههای بانکی شتاب ایران و میر روسیه ظرف ۲ ماه آینده خبر داد. این گام راهبردی، امکان خرید مستقیم با کارتهای بانکی ایرانی را در پایانههای فروشگاهی روسیه فراهم میکند. اجرای این طرح علاوه بر تنوعبخشی به کریدورهای مالی و تسهیل مبادلات تجاری، هزینههای تبدیل ارز را برای مسافران، تجار و دانشجویان به شدت کاهش میدهد. این اقدام، محور جدیدی در توسعه همکاریهای پولی دو کشور و کاهش وابستگی به سازوکارهای مالی غربی به شمار میرود.
اتصال نهایی شتاب و میر تا ۶۰ روز آینده
رئیس کل بانک مرکزی ایران در بدو ورود به مسکو اعلام کرد که مرحله سوم و نهایی طرح بزرگ اتصال شبکههای بانکی شتاب ایران و میر روسیه حداکثر تا ۲ ماه آینده به طور کامل عملیاتی میشود. با اجرای این گام کلیدی، شهروندان ایرانی در سفر به روسیه میتوانند بدون نیاز به حمل پول نقد یا دغدغههای مربوط به تبدیل ارز، مستقیماً از کارتهای بانکی خود برای خرید از پایانههای فروشگاهی این کشور استفاده کنند. این اقدام یک تحول ساختاری در روابط پولی دو کشور ایجاد میکند.
تنوعبخشی به کریدورهای مالی و حمایت از تجار
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران راهبرد کلان خود را بر پایه تنوعبخشی به کریدورهای تجاری و گسترش مبادی تأمین کالا استوار کرده است. هدف اصلی این سیاست، خارج کردن تسویهحسابهای مالی کشور از انحصار و محدودیتهای سازوکارهای خاص بینالمللی است. در همین راستا، بانک مرکزی در ماههای گذشته پشتیبانیهای مالی و اعتباری ویژهای از بازرگانان ایرانی فعال در بازار روسیه به عمل آورد و منابع ارزی مورد نیاز مبادلات آنها را به طور کامل تأمین کرد تا روند تجارت دو جانبه دچار وقفه نشود.
گشایش السی و توسعه ابزارهای تضمین بانکی
رئیس کل بانک مرکزی هدف اساسی از این سفر دیپلماتیک را تقویت تعاملات پولی و رفع موانع بانکی میان تهران و مسکو عنوان کرد. در دیدارهای پیشرو با مقامات عالیرتبه روسیه، موضوعات مهمی نظیر تسهیل در گشایش اعتبارات اسنادی (السی)، روانسازی تسویهحسابهای مربوط به مبادلات تجاری و همچنین صدور ضمانتنامههای بانکی متقابل مورد بحث و توافق نهایی قرار میگیرد. این ابزارها امنیت سرمایهگذاری و سرعت مبادلات اقتصادی را میان فعالان بخش خصوصی دو کشور به طور چشمگیری افزایش میدهند.
راهکار نهایی برای تسهیل مبادلات ارزی دانشجویان
دانشجویان ایرانی مقیم روسیه و خانوادههای آنها همواره با چالشهای متعددی در زمینه انتقال پول و تأمین مخارج تحصیلی مواجه بودهاند. اتصال کامل شبکههای شتاب و میر، این گره ارتباطی را به طور کامل باز میکند. با تکمیل فاز سوم، دانشجویان میتوانند به راحتی از ظرفیتهای پولی ایجادشده برای انجام تراکنشهای روزمره و تأمین هزینههای خود بهرهمند شوند. رئیس کل بانک مرکزی همچنین در نشست با فعالان اقتصادی و هموطنان مقیم روسیه، به طور ویژه مشکلات معیشتی و ارزی این گروه را بررسی میکند.
نگاهی به تاریخچه و دستاوردهای فازهای اول و دوم
پروژه راهبردی اتصال شبکههای بانکی دو کشور یک فرآیند گامبهگام بوده است. در مرحله نخست این طرح که در آبان ماه سال ۱۴۰۳ رونمایی شد، مسافران ایرانی توانستند با استفاده از برنامکهای موبایلی کهربا و از طریق فناوری ارتباط نزدیک (NFC) تلفنهای همراه خود، اقدام به ماندهگیری و دریافت اسکناس روبل از خودپردازهای روسیه کنند. در مرحله دوم که در تاریخ ۲۳ اردیبهشت سال ۱۴۰۵ به بهرهبرداری رسید، ورق برگشت و گردشگران روسی توانستند با کارتهای خود از پذیرندگان فروشگاهی و شبکه بانکی داخل ایران خرید کنند. اکنون مرحله سوم، این چرخه تعاملی را کامل خواهد کرد.
مزایای راهبردی و زیرساختی طرح میر و شتاب
اجرای کامل این پروژه ملی، مزایای اقتصادی و رفاهی گستردهای به همراه دارد. تسهیل در فرآیندهای تجاری، صرفهجویی چشمگیر در هزینههای تبدیل دستی ارز، ارائه خدمات مالی ۲۴ ساعته و ایمن، و ارتقای سطح تعاملات بینالمللی از دستاوردهای مستقیم این طرح است. علاوه بر این، رونق فروش برای پذیرندگان فروشگاهی، توسعه جدی صنعت گردشگری بین دو کشور و ارتقای زیرساختهای بومی با اتکا به فناوریهای نوین، از دیگر پیامدهای مثبت این همگرایی بانکی محسوب میشود.
***
عملیاتی شدن مرحله سوم اتصال شبکههای شتاب و میر، نقطه عطفی در دیپلماسی پولی ایران و پدافند غیرعامل اقتصادی در برابر تحریمها است. این زیرساخت مشترک با حذف هزینههای واسطهگری صرافیها و ایجاد کانال امن بانکی، حاشیه سود تجار را بهبود میدهد و حجم تجارت دوجانبه را ارتقا میبخشد. تمرکز بر ابزارهایی نظیر السی و ضمانتنامههای متقابل، ثبات و پیشبینیپذیری را به بازارهای صادراتی دو کشور تزریق میکند.
