بانک سرمایهگذاری جیپیمورگان در تازهترین گزارش تحلیلی خود، نسبت به وقوع شوک قیمتی در بازار انرژی هشدار داد و اعلام کرد تداوم اختلال در تنگه هرمز میتواند قیمت نفت را به بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه برساند. این نهاد مالی پیشبینی میکند که در صورت عدم حل سریع بحران عرضه تا اواسط ماه مه، بازارهای جهانی با کمبود شدید موجودی روبرو خواهند شد. در حال حاضر، تنشهای سیاسی و تهدیدهای اخیر ریاستجمهوری آمریکا علیه ایران، نوسانات در بازار نفت را به اوج رسانده است.
خطر عبور نفت از مرز ۱۵۰ دلار در پی بحران تنگه هرمز
تحلیلگران بانک جهانی جیپیمورگان در یادداشتی استراتژیک، سناریوهای بدبینانه بازار نفت را بررسی کردند. بر اساس این تحلیل، اگر انسداد یا اختلال در جریان عرضه نفت از مسیر راهبردی تنگه هرمز تا اواسط ماه مه ۲۰۲۶ تداوم یابد، جهش قیمتها به فراتر از ۱۵۰ دلار دور از ذهن نخواهد بود. این بانک تاکید کرده است که گلوگاه هرمز نقشی حیاتی در تعادل عرضه و تقاضا دارد و هرگونه توقف طولانیمدت در این نقطه، منجر به تخلیه سریع ذخایر استراتژیک جهانی و هرجومرج قیمتی در بازارهای بینالمللی میشود.
پیشبینی ماندگاری نفت ۱۰۰ دلاری تا پایان سه ماهه دوم
فرض پایه و محوری جیپیمورگان بر این استوار است که اختلالات فعلی در نهایت از طریق مسیرهای دیپلماتیک و مذاکرات حلوفصل خواهد شد. با این حال، حتی در صورت گشایشهای سیاسی، قیمت نفت تا پایان سه ماهه دوم سال ۲۰۲۶ در سطوحی بالاتر از ۱۰۰ دلار باقی میماند. کارشناسان این بانک معتقدند فرآیند کاهش موجودی انبارها که در دوران محدودیت عرضه رخ داده، اجازه کاهش سریع قیمتها را نمیدهد و بازار برای مدتی طولانی با فشار تقاضا روبرو خواهد بود.
روند بازگشت قیمتها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶
در بخش دیگری از این گزارش، به چشمانداز بازار در میانمدت اشاره شده است. انتظار میرود با آغاز بازگشایی جزئی مسیرهای ترانزیتی و عادیسازی تدریجی سطح موجودی نفت در سطح جهان، قیمتها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ شروع به عقبنشینی کنند. جیپیمورگان پیشبینی میکند که با فروکش کردن تنشهای ژئوپلیتیک و بازگشت ثبات نسبی به تنگه هرمز، بازار از وضعیت اضطراری خارج شده و منحنی قیمتها به سمت تعادل مجدد حرکت کند.
پیامدهای کلان اقتصادی و خطر رکود جهانی
جیپیمورگان هشدار جدی صادر کرده است که میزان ماندگاری قیمتهای بالا، تعیینکننده شدت شوکهای اقتصادی در سطح کلان خواهد بود. تداوم قیمتهای نجومی نفت میتواند به طور مستقیم باعث کاهش تقاضای جهانی و فشار مضاعف بر مصرفکنندگان نهایی شود. این نهاد مالی بر این باور است که اگر قیمتها برای مدتی طولانی در سطوح فعلی یا بالاتر بمانند، ریسک بروز رکود اقتصادی در مقیاس جهانی به شدت افزایش یافته و زنجیرههای تامین در سراسر دنیا با بحران جدی مواجه خواهند شد.
تاثیر مواضع تهاجمی ترامپ بر نوسانات بازار انرژی
در جریان معاملات اخیر، قیمت نفت تحت تاثیر لفاظیهای سیاسی بار دیگر روند صعودی به خود گرفته است. اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر تداوم حملات علیه ایران، موجی از ناامنی را در بازارهای مالی به راه انداخته و معاملات روز پنجشنبه را به شدت پرنوسان کرده است. این تنشهای کلامی مستقیماً ریسک حقالزحمه (Risk Premium) را در قیمت نفت افزایش داده و بازارهای جهانی را برای مواجهه با اعداد بیسابقه آماده کرده است.
***
گزارش جیپیمورگان نشاندهنده پیوند ناگسستنی امنیت ژئوپلیتیک با ثبات مالی در سطح بینالمللی است. تهدید به ادامه درگیریها در منطقه خلیج فارس، عملاً به معنای پذیرش تورم انرژی و فشار بر اقتصادهای وابسته به واردات نفت است. جهش به سمت ۱۵۰ دلار، تراز تجاری بسیاری از کشورهای صنعتی را برهم زده و میتواند موج جدیدی از تورم جهانی را رقم بزند. از سوی دیگر، این وضعیت جایگاه استراتژیک ایران در کنترل تنگه هرمز را به عنوان یک متغیر غیرقابل حذف در اقتصاد انرژی جهان برجسته میکند که هرگونه نادیده گرفتن آن، هزینههای سنگینی را به زنجیره تامین جهانی تحمیل خواهد کرد.
