سامانه جامع تجارت در راستای اجرای بسته مقاومسازی اقتصاد ملی، امکان ثبتسفارش کالاهای ضروری شامل مواد اولیه و ماشینآلات را بدون نیاز به انتقال ارز فراهم کرد. این ابلاغیه که شامل کالاهای دارای قبض انبار تا پایان سال 1404 است، با حذف ضوابط سهمیهبندی و بهینهسازی مصارف ارزی، مسیر سبزی را برای تأمین نیازهای فوری واحدهای تولیدی و دفاع غیرنظامی در شرایط اضطراری گشوده است.
تخصیص محل تأمین ارز جدید برای کالاهای استراتژیک
طبق مصوبه شورای عالی امنیت ملی، محل تأمین ارز جدیدی تحت عنوان «موضوع بند 51 بسته مقاومسازی اقتصاد ملی» در سامانه جامع تجارت تعریف شده است. این سازوکار به بازرگانان و تولیدکنندگان اجازه میدهد تا بدون درگیر شدن در فرآیندهای پیچیده انتقال ارز، کالاهای رسوبی و ضروری خود را ترخیص کنند. این اقدام با استناد به ماده 38 آئیننامه اجرایی مقررات صادرات و واردات، گامی کلیدی برای کاهش بروکراسی ارزی در شرایط حساس اقتصادی محسوب میشود.
شرایط زمانی و محدودیت تعرفهای برای ثبتسفارش جدید
استفاده از این تسهیلات ارزی صرفاً برای آن دسته از مواد اولیه و ماشینآلاتی امکانپذیر است که قبض انبار آنها حداکثر تا تاریخ 29 اسفند 1404 صادر شده باشد. همچنین، این امتیاز به تمامی کالاها تعلق نمیگیرد و تنها کد تعرفههای مشخصی که در لیست پیوست سامانه اعلام شده، مجاز به استفاده از این رویه هستند. این محدودیت هوشمندانه تضمین میکند که منابع و فرصتهای ایجاد شده، دقیقاً به سمت نیازهای واقعی بخش تولید و کالاهای واسطهای هدایت شود.
تفویض اختیارات نظارتی به ادارات کل صمت استانی
فرآیند تائید و کنترل وجود قبض انبارها به ادارات کل صنعت، معدن و تجارت استانها واگذار شده است تا سرعت بررسی پروندهها افزایش یابد. بر اساس این دستورالعمل، پرونده واحدهای تولیدی در استان محل استقرار واحد و پروندههای بازرگانی در استان صادرکننده کارت بازرگانی بررسی میشوند. این تمرکززدایی اداری، علاوه بر کاهش ترافیک کاری در مرکز، موجب میشود تا شناخت دقیقتری از نیازهای منطقهای در فرآیند تخصیص تسهیلات لحاظ شود.
لغو محدودیتهای سهمیهبندی برای تسریع در ترخیص کالا
یکی از مهمترین ویژگیهای این مصوبه، معافیت پروندههای ثبتسفارش از ضوابط سهمیهبندی و بررسیهای بهینهسازی مصارف ارزی است. حذف این فیلترهای نظارتی در شرایط اضطراری، به معنای باز شدن گرههای نقدینگی و زمانی برای واحدهای صنعتی است. این تصمیم استراتژیک به دنبال آن است تا مواد اولیه و ماشینآلات در کمترین زمان ممکن از گمرکات کشور ترخیص شده و به چرخه تولید بازگردند تا خللی در دفاع غیرنظامی و پایداری بازار رخ ندهد.
***
آزادسازی ثبتسفارش بدون انتقال ارز برای کالاهای دارای قبض انبار، یک راهکار عملیاتی برای کاهش دپوی کالا در بنادر و تزریق فوری نهادههای تولید به صنایع مادر است. حذف ضوابط سهمیهبندی برای این کد تعرفهها، نشاندهنده اولویتبندی «تداوم تولید» بر «انضباط ارزی سختگیرانه» در مقطع کنونی است. این اقدام با کاهش زمان انتظار برای تخصیص ارز، هزینههای انبارداری و جریمههای تأخیر (دموراژ) را به شدت کاهش داده و مانع از شوک عرضه در بازار داخلی میشود. در میانمدت، این بسته مقاومسازی با تقویت بنیه فنی خطوط تولید از طریق واردات ماشینآلات، تابآوری صنعت ملی را در برابر تکانههای خارجی افزایش داده و ثبات نسبی را به زنجیره تأمین بازمیگرداند.
