دکتر پزشکیان در گفتگو با نخستوزیر ژاپن، با تبیین طرح ۱۰ مادهای ایران برای برقراری آتشبس، بر جدیت تهران در مسیر دیپلماسی علیرغم بیاعتمادی عمیق به آمریکا تأکید کرد. رئیسجمهور تجاوزات اخیر را نقض فاحش منشور ملل متحد دانست و تدابیر امنیتی در تنگه هرمز را واکنشی قانونی برای صیانت از حاکمیت ملی برشمرد. نخستوزیر ژاپن نیز ضمن ابراز تأسف از خسارات وارده به تأسیسات غیرنظامی ایران، از ابتکارات دیپلماتیک برای کاهش تنشها استقبال کرد.
ابتکار دیپلماتیک تهران با ارائه طرح ۱۰ مادهای آتشبس
پذیرش آتشبس از سوی جمهوری اسلامی ایران نشاندهنده اراده جدی کشور برای بازگشت به میز مذاکره و خاتمه دادن به درگیریهای غیرقانونی است. دکتر پزشکیان با اعلام انتقال کلیات یک طرح ۱۰ مادهای به طرف آمریکایی، این پیشنهاد را مبنایی جامع برای توقف جنگ و دستیابی به ثبات معرفی کرد. این رویکرد مسئولانه در شرایطی اتخاذ شده است که ایران همچنان بر حقوق حاکمیتی خود پافشاری کرده و دیپلماسی را ابزاری برای تثبیت صلح پایدار در منطقه میداند.
تبیین بیاعتمادی تاریخی به تعهدات ایالات متحده
سوابق متعدد آمریکا در نقض پیمانها و خیانت به فرآیندهای دیپلماتیک، مانع اصلی شکلگیری اعتماد در روابط دوجانبه است. رئیسجمهور با اشاره به تجاوز نظامی در میانه مذاکرات هستهای، تأکید کرد که رفتار واشنگتن و رژیم صهیونیستی مصداق بارز جنایت جنگی و نقض حقوق بینالملل بوده است. این بدبینی ساختاری ناشی از تجربیات تلخ تاریخی است که لزوم وجود تضمینهای عینی در هرگونه توافق احتمالی را بیش از پیش برجسته میکند.
صیانت از امنیت دریانوردی بر اساس حقوق بینالملل
ناامنیهای اخیر در تنگه هرمز و آبراههای منطقهای، پیامد مستقیم اقدامات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در هدف قرار دادن زیرساختهای ایران است. تدابیر دفاعی اتخاذ شده در این منطقه راهبردی، صرفاً با هدف جلوگیری از سوءاستفاده متجاوزان و بر اساس چارچوبهای قانونی بینالمللی تنظیم شده است. ایران تأکید دارد که برقراری امنیت کامل در این مسیر ترانزیتی، تنها در گرو توقف کامل تجاوزات و احترام به مرزهای قانونی کشورهاست.
استقبال توکیو از کاهش تنشها و مسیر دیپلماسی
ژاپن به عنوان یکی از بازیگران مهم بینالمللی، بر ضرورت توقف سریع درگیریها و جلوگیری از آسیب بیشتر به غیرنظامیان تأکید دارد. سانائه تاکائچی با ابراز تأسف از خسارات وارده به تأسیسات غیرنظامی ایران، برقراری آتشبس را گامی مثبت در جهت صلح ارزیابی کرد. نخستوزیر ژاپن ابراز امیدواری کرد که با تکیه بر ابزارهای دیپلماتیک، زمینه برای بازگشت آرامش به منطقه فراهم شود و طرفین از راهکارهای مسالمتآمیز برای حل اختلافات استفاده کنند.
***
بنبست نظامی کنونی و موازنه قوا در میدان، طرفین را به بازبینی مفروضات خود و پذیرش واقعیتهای جدید سوق داده است. از یک سو، ناکارآمدی حملات هوایی که فراتر از تخریب زیرساختها، فاقد دستاورد استراتژیک برای تغییر موازنه قدرت بوده و از سوی دیگر، انسداد کلیدیترین آبراهههای جهانی، فشار خردکنندهای را از سوی جامعه بینالملل بر واشنگتن وارد کرده است. هزینههای نگهداری ناوگان دریایی آمریکا با آغاز فصل گرما و رطوبت طاقتفرسای جنوب که منجر به فرسایش شدید نیروی انسانی و تجهیزات میشود، در کنار آسیبهای جدی وارده به پایگاههای منطقهای، حاشیه امنیت متجاوزان را به حداقل رسانده است. در مقابل، یکپارچگی بیسابقه در محور مقاومت و عدم توازن عددی برای هرگونه ماجراجویی زمینی در برابر جمعیت و عمق راهبردی ایران، گزینه نظامی را به بنبست کشانده است. لذا، طرح ۱۰ مادهای ایران در حقیقت خروجی این «هزینه-فایده» اجباری است که در آن، دیپلماسی تنها راه گریز از یک جنگ فرسایشی و پرهیز از فروپاشی ثبات اقتصادی در ابعاد جهانی به شمار میرود.
