بررسی کارنامه معاملاتی بورس انرژی ایران در هفته سوم فروردین ۱۴۰۵، از ثبت رکورد بیسابقه ارزش معاملات به میزان ۱۸۰ هزار میلیارد ریال حکایت دارد. این جهش آماری که در میانه چالشهای ژئوپلیتیک و شرایط جنگی محقق شده، نشاندهنده تابآوری ساختار تجارت انرژی و کارایی این درگاه در تداوم صادرات حاملهای انرژی است. در این بازه زمانی، شرکت نفت ستاره خلیج فارس با تسلط بر رینگ بینالملل و پالایش نفت بندرعباس با پیشتازی در فروش داخلی، ارکان اصلی این رونق معاملاتی بودهاند.
پیشتازی نفت ستاره خلیج فارس در بازارهای صادراتی
رینگ بینالملل بورس انرژی در هفته منتهی به ۱۹ فروردین، شاهد معامله بیش از ۵۰ هزار تن فرآورده به ارزش ۸۵ هزار و ۵۶۴ میلیارد ریال بود که ۴۷ درصد از کل ارزش بازار را شامل میشود. در این میان، شرکت نفت ستاره خلیج فارس با فروش صادراتی ۳۲ هزار و ۳۴۶ تن حلال ۴۰۲ (معادل ۲۸۰ هزار بشکه) و ۱۸ هزار تن گاز مایع، عنوان برترین فروشنده صادراتی را از آن خود کرد. این حجم از صادرات فرآوردههای نفتی در شرایط بحرانی، سیگنالی قوی از پایداری زنجیره عرضه انرژی ایران به بازارهای جهانی است.
پالایش نفت بندرعباس؛ تکیهگاه اصلی رینگ داخلی
در بخش معاملات داخلی، رینگ بازار فیزیکی با ثبت فروش ۶۲ هزار و ۸۱۸ تن محصول به ارزش ۴۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال، سهم ۲۷ درصدی از کل معاملات را به دست آورد. شرکت پالایش نفت بندرعباس با فروش استراتژیک ۲۹ هزار تن آیزوفید و ۲۰ هزار تن بلندینگ نفتا، نقشی کلیدی در تأمین نیاز صنایع داخلی ایفا کرد. ارزش مجموع معاملات این شرکت در رینگ داخلی به بیش از ۳۷ هزار میلیارد ریال رسید که نشاندهنده عمق بالای تقاضا برای محصولات میاندستی پالایشی در کشور است.
جهش ارزش ابزارهای مالی تحت تأثیر بازارهای جهانی
یکی از نکات برجسته هفته سوم فروردین، سهم ۲۵ درصدی ابزارهای مالی از کل ارزش معاملات بورس انرژی است. معاملات این بخش که بالغ بر ۴۳ هزار و ۴۴۱ میلیارد ریال ثبت شد، عمدتاً تحت تأثیر استقبال گسترده از واحدهای صندوق کالایی «سینرژی» قرار داشت. جهش بهای انرژی در بازارهای جهانی به دلیل تنشهای موجود، جذابیت این صندوقها را برای سرمایهگذاران دوچندان کرده و منجر به ورود نقدینگی جدید به ابزارهای مشتقه و اوراق بهادار مبتنی بر کالا شده است.
برنامهریزی برای عرضههای سنگین در رینگ بینالملل و داخلی
مدیریت ارتباطات بورس انرژی برای هفته پیشرو، عرضههای استراتژیک جدیدی را در دستور کار قرار داده است. در رینگ بینالملل، عرضه صادراتی ۳۲ هزار تن نفتای کامل پالایش نفت لاوان با قیمت پایه منفی ۱۳۰ پریمیوم دلار، کانون توجه خریداران خارجی خواهد بود. همزمان در رینگ داخلی، ۳۰ میلیون لیتر نفت سفید و ۶۰۰ هزار لیتر حلال ۴۰۲ تبریز عرضه میشود که نقش مهمی در تنظیم بازار سوخت و حلالهای صنعتی در نخستین ماه سال ایفا خواهد کرد.
***
ثبت ارزش ۱۸۰ همتی در هفته سوم فروردین، آن هم در شرایطی که سایه تهدیدات بر زیرساختهای انرژی سنگین بود، پیامی روشن از «شکست بنبست تجارت» از طریق بورس انرژی دارد. سهم ۴۷ درصدی صادرات نشان میدهد که فرآوردههای نفتی ایران همچنان تقاضای بالایی در بازارهای منطقه دارند و مکانیزم بورس توانسته است ریسکهای معاملاتی را در زمان بحران مدیریت کند. همچنین، تمرکز ۲۵ درصد از نقدینگی بر ابزارهای مالی نظیر صندوق «سینرژی»، حاکی از هوشمندی نقدینگی در بهرهبرداری از نوسانات مثبت قیمت جهانی نفت و گاز است که به پایداری بازار سرمایه کمک شایانی میکند.
