وزارت امور اقتصادی و دارایی فرآیند اعطای تسهیلات حمایتی به بنگاههای ۲ تا ۵۰ نفره را از طریق سامانه «کات» آغاز کرد. در این طرح که با هدف حفظ اشتغال عملیاتی شده، به ازای هر نیروی کار ۴۴ میلیون تومان اعتبار با نرخ سود ترجیحی ۵ تا ۶ درصد تخصیص مییابد. همچنین مرحله دوم این حمایتها در قالب «اعتبار فراگیر ایرانیان» با تمرکز بر معیشت خانوارهای فاقد بیمه و اختصاص ۲۰ میلیون تومان اعتبار خرید، به زودی اجرایی خواهد شد.
آغاز عملیات حمایت نقدینگی از بنگاههای کوچک و متوسط
مرتضی زمانیان، معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی، رسماً از شروع فرآیند تخصیص تسهیلات به واحدهای تولیدی و خدماتی خبر داد. این برنامه حمایتی بنگاههایی را هدف قرار داده است که بین ۲ تا ۵۰ نفر نیروی انسانی دارند. متقاضیان برای بهرهمندی از این منابع باید درخواست خود را در سامانه «کات» ثبت کنند. این اقدام گامی راهبردی برای تقویت بنیه مالی کسبوکارهای خرد در مواجهه با چالشهای اقتصادی اخیر محسوب میشود.
اولویتبندی استانی بر پایه پایش هوشمند درآمدها
دولت در این دوره از حمایتها، رویکردی دادهمحور را برگزیده است. شناسایی واحدهای مشمول بر اساس افت معنادار درآمد در سطح استانها انجام میگیرد. اگرچه طرح مذکور ابعاد ملی دارد، اما اولویت اصلی تخصیص منابع با مناطقی است که بیشترین تأثیر منفی را از شرایط جنگی و محیطی دریافت کردهاند. رستههای شغلی واجد شرایط در هر جغرافیایی متفاوت است و سامانه کات وظیفه استعلام دقیق وضعیت هر متقاضی را بر عهده دارد.
فرمول محاسبه سقف اعتبارات بر اساس لیست بیمه
ملاک نهایی برای تایید صلاحیت بنگاهها و تعیین سقف تسهیلات، آخرین لیست بیمه ارسالی به سازمان تأمین اجتماعی است. طبق ابلاغیه معاون وزیر اقتصاد، به ازای هر کارگر مبلغ ۴۴ میلیون تومان اعتبار (معادل ۲ ماه کف حقوق) در نظر گرفته شده است. این شیوه محاسبه تضمین میکند که منابع دقیقاً به نسبت ظرفیت اشتغالزایی هر واحد تولیدی یا خدماتی توزیع شود.
انقلاب اداری با اجرای ۱۸ استعلام خودکار در سامانه کات
یکی از ویژگیهای بارز این طرح، حذف بروکراسی فرساینده بانکی است. سامانه کات به عنوان مرجع واحد، ۱۸ استعلام استاندارد بانکی را به صورت کاملاً خودکار و سیستمی انجام میدهد. این سیستم هوشمند زمان انتظار را به شدت کاهش داده است، به طوری که تاییدیه اولیه در کمتر از ۲۴ ساعت از طریق پیامک به مدیران بنگاهها ابلاغ میشود. این شفافیت سیستمی، سلامت فرآیند تخصیص اعتبار را تضمین میکند.
حمایت معیشتی از خانوارهای فاقد پوشش بیمهای
گام دوم بسته حمایتی دولت، تحت عنوان «اعتبار فراگیر ایرانیان»، معیشت کارگران روزمزد و افراد فاقد بیمه را هدف قرار میدهد. در این مدل، برای یک خانوار ۴ نفره مبلغ ۲۰ میلیون تومان اعتبار جهت خرید کالا و خدمات تخصیص مییابد. این تسهیلات نیز با سود ترجیحی ۵ تا ۶ درصد و دوره بازپرداخت ۶ ماهه طراحی شده است تا قدرت خرید اقشار آسیبپذیر را در کوتاهمدت ترمیم کند.
***
اجرای این بسته حمایتی نشاندهنده تغییر رویکرد وزارت اقتصاد به سمت «حمایت هدفمند و دیجیتال» است. تخصیص ۴۴ میلیون تومان به ازای هر فرد شاغل، مستقیمترین ابزار برای جلوگیری از ریزش نیروی کار و کاهش نرخ بیکاری در واحدهای کوچک است. نرخ سود ۵ تا ۶ درصدی در مقایسه با نرخ تورم فعلی، یک یارانه مستقیم نقدینگی محسوب میشود که جذابیت بالایی برای تولیدکنندگان دارد. موفقیت نهایی این طرح در گرو سرعت انتقال منابع توسط بانکهای عامل است؛ چرا که هرگونه وقفه در پرداخت، اثر حفاظتی این اعتبار را در برابر هزینههای جاری بنگاهها تضعیف میکند. استفاده از سامانه کات برای استعلامهای ۱۸ گانه، الگویی موفق از حکمرانی دادهمحور است که میتواند الگوی سایر خدمات دولتی قرار گیرد.
