رئیس هیأت عامل ایمیدرو از بسترسازی برای ورود فناوریهای نوین به معادن کشور خبر داد. محمد مسعود سمیعینژاد در یادداشتی به مناسبت روز معدن، بر ضرورت تحول دیجیتال در این صنعت تأکید کرد. این تحول با هدف افزایش بهرهوری ۲۰ تا ۳۰ درصدی و حکمرانی دادهمحور طراحی شده است. ایران با وجود قرار گرفتن در میان ۱۵ کشور برتر معدنی جهان، همچنان ۹۰ درصد از سرزمین خود را اکتشاف نکرده است.
چالشهای معدنکاری سنتی و ضرورت تحول
ایران از نظر تنوع و میزان ذخایر معدنی در میان ۱۵ کشور نخست جهان قرار دارد. با این حال، بیش از ۹۰ درصد این سرزمین هنوز به طور کامل اکتشاف نشده است. بخش اکتشاف با چالشهای بزرگی مانند هزینههای سرسامآور حفاری و عدم قطعیت بالا روبرو است. این ریسکها سرمایهگذاری در بخش معدن را با دشواری مواجه کرده است. برای دستیابی به تحول در این حوزه، بهرهگیری از فناوریهای نوین یک ضرورت انکارناپذیر است. این فناوریها میتوانند مسیر توسعه صنعت معدن را به کلی تغییر دهند.
راهحلهای فناورانه برای چالشهای معدن
فناوریهای نوین هوشمند میتوانند به چالشهای بخش اکتشاف خاتمه دهند. سنجش از دور هوشمند و پیشبینی پتانسیل معدنی با هوش مصنوعی از جمله این راهکارها هستند. یادگیری ماشین و مدلسازی سهبعدی دادهها نیز به کمک یادگیری عمیق، دقت را افزایش میدهد. این ابزارها امکان بهرهبرداری هوشمند و دادهمحور از معادن را فراهم میسازند. همچنین هوشمندسازی عملیات معدنی به بهینهسازی فرآیندها کمک شایانی میکند. استفاده از الگوریتمهای مسیریابی پویا و مدیریت هوشمند ناوگان، راندمان را افزایش میدهد.
از سنگ تا سامانه: حکمرانی دیجیتال در ایمیدرو
تحول دیجیتال در بخش معدن، یک بازطراحی بنیادی در شیوه خلق ارزش است. این رویکرد جدید بر تصمیمسازی و حکمرانی دادهمحور در کل زنجیره تمرکز دارد. هدف اصلی، رفع شکاف بهرهوری و افزایش توان رقابتپذیری است. پیشبینی میشود بهرهوری با این تحول بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یابد. همچنین مدیریت بهینه منابع آب و انرژی و پاسخ به نیاز شفافیت از اهداف دیگر است. استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، معدنکاری را به صنعتی دادهمحور و پایدار تبدیل میکند.
تدوین سند راهبردی تحول دیجیتال ایمیدرو
ایمیدرو برای همسویی با روندهای جهانی و افزایش توان رقابتی، سند تحول دیجیتال را تدوین کرده است. این اقدام مطابق با تکالیف ماده ۱۰۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت انجام شده است. این سند بر پایه دو سناریوی مکمل و یک سناریوی جدید استوار است. سناریوی توسعه بر طراحی دیجیتال از روز اول در طرحهای جدید تمرکز دارد. سناریوی نوسازی به هوشمندسازی تدریجی زنجیرههای فعلی میپردازد. سناریوی بازسازی نیز ایجاد معدن هوشمند تابآور و شفاف را دنبال میکند.
چالشها و محورهای کلیدی در نقشه راه
اجرای این نقشه راه با چالشهای کلیدی مواجه است. فقدان شبکه ارتباطی پایدار، نبود پلتفرم داده یکپارچه و ضعف امنیت سایبری از جمله چالشهای فنی هستند. در حوزه حکمرانی، نبود چارچوب واحد داده و تعدد نهادهای تصمیمگیر موانعی ایجاد کردهاند. مقاومت در برابر تغییر و کمبود نیروهای متخصص دیجیتال نیز چالشهای انسانی محسوب میشوند.
چهار ستون اصلی سرمایهگذاری در تحول دیجیتال
محورهای راهبردی کلان این نقشه راه، ستونهای اصلی سرمایهگذاری را تشکیل میدهند. اولین محور، حکمرانی دیجیتال و سیاستگذاری دادهمحور است. دومین محور بر معماری داده، امنیت و تابآوری تمرکز دارد. محور سوم به معدنکاری و عملیات هوشمند با استقرار پلتفرمهای تخصصی اختصاص یافته است. چهارمین محور نیز ایجاد اکوسیستم نوآوری، امنیت و هوشمندسازی برای ارتقای فرهنگ دیجیتال است.
***
یادداشت رئیس هیأت عامل ایمیدرو، یک بیانیه راهبردی برای آینده صنعت معدن ایران است. این سند نشان میدهد که گذار از روشهای سنتی به یک صنعت دادهمحور، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای بقا و رقابت در بازارهای جهانی است. تاکید بر افزایش بهرهوری، شفافیت و پایداری، سه رکن اصلی این تحول هستند. موفقیت در اجرای این نقشه راه، میتواند جایگاه ایران را در اقتصاد جهانی به طور قابل توجهی ارتقا دهد و بخش معدن را به یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی کشور تبدیل کند.
