رئیس جمهور با تأکید بر ضرورت نهادینهسازی فرهنگ صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف از سنین پایه، این مأموریت را بخشی از یک تحول بنیادین در نظام آموزشی کشور دانست. دکتر مسعود پزشکیان در نشستی با مسئولان وزارت آموزش و پرورش، خواستار بازطراحی مدارس بر اساس الگوهای نوین، تحول در تربیت معلم و عبور از نظام حافظهمحور شد. ایشان همچنین بر لزوم تداوم بیوقفه فرآیندهای آموزشی در شرایط خاص و ایجاد آرامش روانی برای دانشآموزان و خانوادهها تصریح کرد و نقش نظام آموزشی را در ارتقای تابآوری اجتماعی و اقتصادی راهبردی خواند.
ماموریت جدید مدارس: نهادینهسازی فرهنگ صرفهجویی
رئیس جمهور، آموزش فرهنگ صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف را یکی از مأموریتهای کلیدی نظام آموزشی کشور معرفی کرد. ابشان با تأکید بر ضرورت آموزش این مفاهیم بنیادین از سنین پایه گفت که این اقدام برای ارتقای تابآوری کشور ضروری است. به گفته دکتر پزشکیان، دانشآموزان باید با فرهنگ مصرف صحیح، مدیریت بهینه منابع و مسئولیتپذیری اجتماعی آشنا شوند. تربیت چنین نسلی تضمین میکند که آینده کشور با بهرهوری و عقلانیت بیشتری اداره خواهد شد.
تحول بنیادین در معماری مدارس؛ از حافظهمحوری تا خلاقیت
دکتر پزشکیان بر ضرورت ایجاد تحولی بنیادین در طراحی و بازسازی فضاهای آموزشی کشور تأکید کرد. ایشان اظهار داشت که بازسازی و ساخت مدارس نباید بر اساس الگوهای سنتی و برای نظام آموزشی گذشته ادامه یابد. در عوض، طراحی مدارس باید بر پایه استانداردها و الگوهای نوین آموزشی جهان انجام شود. این تحول باید شامل کارگاهها، آزمایشگاهها، نوع چیدمان کلاسها و محیطهای یادگیری باشد تا با شیوههای جدید تعلیم و تربیت کاملاً سازگار شوند. ایشان تصریح کرد که ساختار فعلی بسیاری از مدرسهها متناسب با نظام آموزشی حافظهمحور و سنتی شکل گرفته است. هدف نهایی باید ساخت مدارسی دولتی باشد که نه تنها در داخل، بلکه در سطح منطقه و جهان به عنوان الگو شناخته شوند.
بازنگری در تربیت معلم؛ نیاز به الگوهای نوین جهانی
رئیس جمهور بر ضرورت تحول در شیوههای تربیت معلم و توانمندسازی نیروی انسانی آموزش و پرورش نیز تأکید کرد. ایشان گفت مدیران، معلمان و مربیان مدارس جدید باید متناسب با طراحیهای نوین آموزشی، شیوههای جدید تعلیم و تربیت را فرا بگیرند. نظام آموزشی کشور باید بتواند از روشهای سنتی و گذشته عبور کند تا به جایگاه مطلوب خود دست یابد. دکتر پزشکیان با بیان اینکه آموزشهای فعلی در دانشگاههای تربیت معلم پاسخگوی نیازهای آینده کشور نیست، تصریح کرد که باید از ظرفیت دورههای آموزشی بینالمللی نیز استفاده شود. حتی میتوان زمینه حضور استادان و مربیان برجسته دنیا را برای انتقال تجربیات و آموزشهای نوین در کشور فراهم کرد.
تداوم آموزش در شرایط خاص؛ تضمین امنیت ملی
دکتر پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود، بر لزوم اتخاذ تصمیمهای قاطع برای ادامه فعالیتهای آموزشی در کشور تأکید کرد. ایشان اظهار داشت که نباید به بهانه جنگ، کشور را در وضعیت نیمهتعطیل قرار دهیم. به باور ایشان، بسیاری از بخشها، بهویژه آموزش و پرورش، باید با حفظ تدابیر لازم به فعالیت خود ادامه دهند. رئیس جمهور تأکید کرد که نباید فضای غیرواقعی و اضطرابآفرین در جامعه ایجاد شود و خانوادهها نباید دچار نگرانی شوند. فراهم کردن بستر مناسب برای برگزاری حضوری امتحانها، بهویژه در مقاطع حساس تحصیلی، بخشی از امنیت و پایداری ملی کشور محسوب میشود.
لزوم تسریع در تصمیمگیریها و پرهیز از توقف فرآیندها
رئیس جمهور با انتقاد از برخی روندهای موجود در فرآیند تصمیمگیری آموزشی کشور، تصریح کرد که نباید این فرآیندها معطل و متوقف بمانند. ایشان تأکید کرد تصمیماتی که در حیطه وظایف تخصصی آموزش و پرورش قرار دارد، باید با سرعت بیشتری مدیریت شود. گرچه هماهنگی میان آموزش و پرورش و دیگر نهادها مانند شورای عالی انقلاب فرهنگی ضروری است، اما این هماهنگی نباید موجب اختلال در روند تعلیم و تربیت یا کند شدن تصمیمگیریهای حیاتی شود.
فراتر از آموزش علمی: تمرکز بر مهارتهای زندگی و فناوری
اصلاح ساختارها و روشهای آموزشی لازمه ساختن آینده کشور است. دکتر پزشکیان گفت نظام آموزشی باید علاوه بر آموزش علمی، مهارت زندگی، مسئولیتپذیری، اهمیت خانواده و سبک صحیح زیستن را به نسل جوان بیاموزد. ایشان با اشاره به تحولات گسترده فناوریهای آموزشی، تأکید کرد که دانشآموزان کشور نباید از ابزارهای نوین یادگیری عقب بمانند. ذهن معلم، مدیر و کل نظام آموزشی باید بر ارتقای توانمندی، خلاقیت و پیشرفت دانشآموز متمرکز باشد. به جای آموزش مبتنی بر حفظیات صرف، باید مفاهیم، تحلیل و چرایی مسائل به دانشآموزان آموزش داده شود.
فراخوان ملی به سازندگی؛ تغییر شعارها از تخریب به ساختن
رئیس جمهور با تأکید بر اهمیت مسائل داخلی کشور اظهار داشت که رویکردهای مبتنی بر تخریب باید جای خود را به فرهنگ سازندگی و همبستگی بدهد. ایشان تصریح کرد که امروز باید شعار «بزن که خوب میزنی» در خیابانها به شعار «بساز که خوب میسازی» تبدیل شود. به گفته ایشان، دولت بهتنهایی قادر به حل همه مشکلات نیست، اما با همراهی مردم، عبور از شرایط دشوار امکانپذیر خواهد بود. نظام آموزشی با تقویت قدرت تشخیص و انتخاب آگاهانه در دانشآموزان، نقشی کلیدی در این گذار فرهنگی ایفا میکند.
***
دستورکارهای ارائهشده توسط رئیس جمهور، چشماندازی فراتر از اصلاحات آموزشی صرف را ترسیم میکند. این رویکرد، نظام تعلیم و تربیت را به عنوان یک زیرساخت راهبردی برای تابآوری اقتصادی و اجتماعی کشور معرفی مینماید. نهادینهسازی فرهنگ مدیریت مصرف از سنین پایه، در بلندمدت میتواند به بهینهسازی الگوهای مصرف ملی و کاهش هزینههای عمومی منجر شود. تأکید بر آموزش مهارتمحور و خلاقیتپرور نیز سرمایهگذاری مستقیمی در توسعه سرمایه انسانی است که برای رقابتپذیری اقتصاد در آینده ضروری خواهد بود. این تحول بنیادین، آموزش و پرورش را به موتور محرک توسعه پایدار و فرهنگی کشور تبدیل میکند.