وزارت امور خارجه چین بر تعهد خود برای ایفای نقش سازنده در حل سیاسی مسئله هستهای ایران تأکید کرد. مقامات پکن با انتقاد از عملکرد ایالات متحده در سال ۲۰۱۸، خروج واشنگتن از برجام را عامل اصلی بنبست کنونی میدانند. چین ضمن دفاع از حقوق بینالملل، حملات نظامی علیه ایران را محکوم کرده و از طرفهای مربوطه میخواهد از فرصت مذاکرات برای رفع نگرانیهای مشروع استفاده کنند.
راهبرد دیپلماتیک پکن برای پرونده هستهای ایران
وزارت امور خارجه چین در بیانیه اخیر خود تمایل پکن را برای ایفای نقش سازنده در حل و فصل سیاسی مسئله هستهای ایران اعلام کرد. سخنگوی این وزارتخانه در نشست خبری روزانه بر اهمیت حفظ رژیم بینالمللی عدم اشاعه هستهای تأکید ورزید. پکن هدف اصلی خود را ارتقای صلح و ثبات پایدار در منطقه غرب آسیا و جهان معرفی میکند. مقامات چینی همواره از حل و فصل مسالمتآمیز منازعات از طریق گفتوگو و دیپلماسی حمایت کامل میکنند. مائو نینگ از تمام طرفهای مربوطه درخواست کرد از فرصتهای پیشرو برای مذاکرات بهره ببرند. آنها معتقدند باید راهحلی برای نگرانیهای مشروع همه طرفهای درگیر در پرونده پیدا کرد.
واشنگتن، عامل اصلی بنبست در مذاکرات بینالمللی
پکن در تازهترین گزارش ملی خود درباره اجرای معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای نکات مهمی را مطرح کرد. دولت چین ایالات متحده را به نشان دادن صداقت بیشتر در مسیر حل و فصل این پرونده دعوت میکند. این سند تحلیلی، آمریکا را بهعنوان عامل اصلی و اولیه بنبست کنونی در پرونده هستهای ایران معرفی مینماید. چین خروج یکجانبه واشنگتن در سال ۲۰۱۸ از توافق برجام را ریشه اصلی تنشهای فعلی میان ایران و غرب میداند. تحلیلگران چینی معتقدند واشنگتن باید برای اصلاح سیاستهای گذشته خود گامهای عملی و جدی بردارد.
محکومیت تحرکات نظامی و دفاع از حقوق بینالملل
چین به طور صریح حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در سالهای اخیر را مورد انتقاد شدید قرار داده است. پکن این اقدامات نظامی را نقض جدی حقوق بینالملل و اهداف منشور سازمان ملل متحد توصیف میکند. وزارت امور خارجه چین این تحرکات را مانع بزرگی برای برقراری ثبات منطقهای میداند. این گزارش نشاندهنده تلاش آگاهانه پکن برای تثبیت جایگاه خود بهعنوان بازیگری فعال و تأثیرگذار در نظام عدم اشاعه جهانی است. دولت چین همزمان قصد دارد فشار سیاسی مشخصی را بر واشنگتن در پرونده ایران اعمال کند. این مواضع نشان میدهد پکن به دنبال موازنه قدرت در مناسبات بینالمللی است.
***
رویکرد اخیر چین در قبال پرونده هستهای ایران بازتابدهنده یک استراتژی کلان برای تقویت نفوذ ژئوپلیتیک در غرب آسیا است. پکن با اتکا به دادههای گزارشهای ملی خود، تلاش میکند ضمن بازخوانی تاریخچه برجام، جایگاه ایالات متحده را در افکار عمومی جهانی تضعیف کند. این مواضع دیپلماتیک نه تنها بر فضای مذاکرات هستهای تأثیرگذار است، بلکه روابط اقتصادی دوجانبه را نیز تحت شعاع قرار میدهد. تمرکز چین بر حفظ ثبات منطقه، تضمینکننده امنیت مسیرهای تجارت انرژی و پروژههای زیرساختی این کشور در منطقه محسوب میشود. پکن با این اقدامات، نقشآفرینی خود را از یک شریک تجاری به یک میانجی سیاسی ارتقا میدهد.