معاون اول رئیسجمهور در جریان بازدید از گمرک جمهوری اسلامی ایران، ضمن خنثی خواندن ادعاهای دشمن، بر هماهنگی کامل و نبود هرگونه اختلافنظر میان مسئولان ارشد کشور درباره متن و پیشنهادهای مذاکره تاکید کرد. دکتر محمدرضا عارف با تبیین دستاوردهای نظارتی و اجرایی در دوران جنگ تحمیلی سوم، از تصمیم قطعی دولت برای تداوم فعالیت گمرک ذیل ساختار حاکمیتی وزارت اقتصاد و توسعه مدیریت یکپارچه خبر داد. ایشان همچنین تسریع در تکمیل راهگذرهای راهبردی شمال-جنوب و شرق-غرب با همکاری همسایگان و گذار به گمرک هوشمند را از اولویتهای اصلی قوه مجریه برشمرد.
تاکید بر انسجام مطلق حاکمیت در راهبرد مذاکره و آشفتگی جبهه دشمن
معاون اول رئیسجمهور با کذب خواندن شایعات تفرقهافکن، هماهنگی داخلی و انسجام همهجانبه ارکان مدیریت کشور را در موضوع مذاکرات تبیین کرد. دکتر محمدرضا عارف صراحتاً اعلام نمود که جمهوری اسلامی ایران یک راهبرد اصولی و کاملاً مشخص را در فرآیند پیشرو دنبال میکند و تمام مسئولان با همافزایی حداکثری در این مسیر گام برمیدارند. به گفته ایشان، هیچگونه اختلافنظری درباره متن مکتوب و پیشنهادهای ارائهشده در مذاکرات میان کارگزاران نظام وجود ندارد، در حالی که جبهه مقابل به طور مشهودی با آشفتگی و تناقض در مواضع خود روبهرو است.
تثبیت جایگاه حاکمیتی گمرک در ساختار وزارت امور اقتصادی و دارایی
دولت بر اساس نگاه کارشناسی خود، تصمیم قطعی مبنی بر تداوم فعالیت گمرک در زیرمجموعه وزارت امور اقتصادی و دارایی را تثبیت کرد. معاون اول رئیسجمهور با اشاره به نقش کلیدی و حاکمیتی این نهاد در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، هرگونه بحث درباره واگذاری آن از بدنه حاکمیت را منتفی دانست. دولت چهاردهم به مدیریت یکپارچه در این حوزه اعتقاد راسخ دارد و ساختارهای چندگانه را عامل خنثیسازی اقدامات و مانع اصلی در مسیر همافزایی دستگاههای اجرایی قلمداد میکند.
الگوبرداری از تجربیات مدیریتی دوران جنگ جهت حذف دیوانسالاری
مجموعه مدیریت کشور از بستر هدایت و مهار دو جنگ تحمیلی در یک سال اخیر، تجربههای موفقی در حوزه پدافند اقتصادی به دست آورده است. در این دوره اضطراری، با حذف فرآیندهای زائد اداری و بهرهگیری از اختیارات ویژه، سرعت واردات، تخلیه و ترخیص کالاهای اساسی افزایش چشمگیری یافت. این دستاوردها اکنون به عنوان مبنای اصلی برای اصلاح قوانین، شفافسازی فرآیندهای تجاری و بکارگیری تجهیزات نوین نظارتی در سراسر مرزهای مبادلاتی کشور قرار گرفته است.
اعطای شجاعت اجرایی به مدیران و تدوین لایحه جامع گمرکی
کاهش موانع پیچیده دیوانسالاری و افزایش سطح اختیارات مدیران عملیاتی، از دیگر دستورات قطعی معاون اول رئیسجمهور در این بازدید بود. عارف با تاکید بر ضرورت تزریق شجاعت به بدنه مدیریتی، تداوم رویههای موفق و روانسازیهای زمان جنگ را نیازمند ساختار قانونی پایداری دانست. بر همین اساس، دولت با همکاری نزدیک مجلس شورای اسلامی، تدوین لایحهای جامع را در دستور کار قرار داده است تا تجارب مثبت تسریع مبادلات به قوانین دائمی تبدیل شوند.
توسعه شریانهای ترانزیتی و تکمیل سریع راهگذرهای بینالمللی
تکمیل و فعالسازی راهگذرهای راهبردی شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب به عنوان زنجیره اتصال ایران به تجارت جهانی، با جدیت دنبال میشود. معاون اول رئیسجمهور با انتقاد از غفلتهای صورتگرفته در سالهای گذشته نسبت به این ظرفیتهای ژئوپلیتیک، بر ضرورت رفع موانع پیشروی این مسیرها تاکید کرد. توسعه ظرفیت تمامی گمرکات و بنادر کشور با تمرکز بر گسترش روابط تجاری با کشورهای همسایه و حوزه تمدنی ایران، دستاورد کلانی است که پس از جنگ تحمیلی سوم پیگیری میشود.
پیادهسازی گمرک هوشمند با هدف تسهیل تجارت و رونق اقتصادی
نگاه حاکم بر پیادهسازی فناوریهای نوین در تشریفات مرزی، بر پایه آسانسازی فرآیندها و کاهش زمان توقف کالا استوار است. استقرار گمرک هوشمند باید به طور دقیق برکات و آثار مثبت اقتصادی ناشی از سرعت در ترخیص کالا را در بازار داخلی نمایان کند. در این نشست که با ارائه گزارش عملکرد رئیس کل گمرک و پیشنهادات وزیر اقتصاد همراه بود، برونسپاری خدمات و سیستمی شدن فرآیندها به عنوان الزامات اساسی تحول تجاری مورد تایید قرار گرفت.
***
اظهارات معاون اول رئیسجمهور پایداری جبهه اقتصادی کشور را در شرایط پساجنگ تبیین میکند و پیامی صریح از ثبات راهبردی به بازارهای داخلی و شرکای بینالمللی میفرستد. تاکید بر نبود اختلافنظر در متن مذاکرات، ریسکهای سیاسی حاکم بر فضای سرمایهگذاری را تضعیف کرده و آرامش را به اتمسفر اقتصادی بازمیگرداند. از سوی دیگر، اصرار بر مدیریت یکپارچه گمرک و حذف بروکراسیهای زائد، مستقیماً هزینههای تجارت خارجی و خواب سرمایه در مبادی ورودی را کاهش میدهد که این امر تراز تجاری را مثبتتر خواهد کرد. تکمیل راهگذرهای ترانزیتی شمال-جنوب و شرق-غرب، پایگاه درآمدهای ارزی غیرنفتی ایران را تقویت کرده و موقعیت ژئوپلیتیک کشور را به عنوان شاهراه پایدار توزیع کالا در منطقه تثبیت میسازد. در نهایت، گذار به گمرک هوشمند، بستر سازندهای برای شفافیت مالی، مبارزه با قاچاق و تسهیل تامین مواد اولیه کارخانجات تولیدی خواهد بود.