مجتمع معادن سنگآهن فلات مرکزی ایران با اتخاذ رویکردی نوین در معدنکاری مسئولانه، پروژههای کلان زیرساختی و زیستمحیطی را در بخشهای مدیریت آب، انرژی پاک و صیانت از اکوسیستم حیاتوحش به مرحله اجرا درآورده است. این مجتمع علاوه بر اجرای سیستمهای نوین روشنایی خورشیدی و فنسکشی مناطق حساس، نخستین تصفیهخانه فاضلاب بهداشتی را با سرمایهگذاری قابلتوجه عملیاتی کرد. این اقدامات گامی راهبردی جهت کاهش اثرات خشکسالی، ارتقای ایمنی تردد و صیانت از منابع طبیعی منطقه به شمار میرود که توازن میان جهش تولید و حفظ محیط زیست را محقق میسازد.
آغاز تحول زیستمحیطی در فلات مرکزی با تصفیه پیشرفته پساب
مدیریت بهینه منابع آب و بازچرخانی آن یکی از محوریترین برنامههای این مجموعه در جهت مقابله با چالش کمآبی است. راهاندازی نخستین تصفیهخانه فاضلاب بهداشتی در معدن چاهگز گامی بزرگ در این مسیر به شمار میرود. این پروژه زیرساختی توانایی پردازش و تصفیه ۱۰۰ مترمکعب فاضلاب را در هر شبانهروز دارا است. سرمایهگذاری اختصاصیافته برای این طرح بالغ بر ۲۱۶ میلیارد ریال میباشد که با بازگرداندن پساب به چرخه مصرف، اثرات مخرب خشکسالی را در منطقه به شکل چشمگیری کاهش میدهد.
توسعه انرژیهای پاک و ایمنسازی مسیرهای دسترسی معدنی
بهرهگیری از ظرفیتهای انرژی تجدیدپذیر به عنوان اولویتی کلیدی در طراحی پروژههای عمرانی این مجتمع قرار دارد. در همین راستا، پروژه تامین روشنایی خورشیدی در مسیر مواصلاتی معدن چاهگز طراحی و عملیاتی گردید. در این طرح، ۵۵ پایه روشنایی مدرن نصب شده است که بدون نیاز به شبکه برق سراسری، امنیت تردد ماشینآلات و پرسنل را تضمین میکند. این اقدام علاوه بر بهینهسازی مصرف انرژی، نقشی بنیادین در توسعه زیرساختهای دوستدار محیط زیست ایفا میکند.
صیانت از تنوع زیستی و کاهش تعارض با حیاتوحش منطقه آریز
کنترل مخاطرات زیستمحیطی در محدودههای حساس مجتمع با اجرای پروژههای حفاظتی وارد فاز جدیدی شده است. احداث ۳ کیلومتر فنسکشی هوشمند در حاشیه مناطق عملیاتی، مانع از ورود ناخواسته جانوران به کانونهای خطر میشود و هدایت گونهها را به کریدورهای طبیعی میسر میسازد. علاوه بر این، در منطقه زیستمحیطی آریز اقدامات حمایتی ویژهای شامل ساخت آبشخورها، تأمین علوفه برای فصول خشک، تأسیس پاسگاه اختصاصی محیط زیست و بهکارگیری دوربینهای پایش آنلاین صورت میگیرد.
فرهنگسازی ترافیکی و نصب سازههای هشداردهنده در پهنههای معدنی
اصلاح رفتارهای انسانی و رانندگی مسئولانه در جادههای مواصلاتی معادن، به عنوان بخش مکمل اقدامات حفاظتی دنبال میشود. مجتمع فلات مرکزی با نصب تابلوهای راهنما و هشداردهنده با مضامین صیانت از تنوع جانوری در جادههای دسترسی معدن آنومالی شمالی و معدن چاهگز، مخاطرات جادهای را برای حیاتوحش به حداقل ممکن رسانده است. این برنامههای آموزشی سطح هوشیاری رانندگان را ارتقا میدهد.
***
اقدامات اخیر مجتمع معادن سنگآهن فلات مرکزی ایران نشاندهنده یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای تضمین بقای اقتصادی و اجتماعی این بنگاه بزرگ معدنی در بلندمدت است. تخصیص اعتبار ۲۱۶ میلیارد ریالی به حوزه مدیریت آب و توسعه زیرساختهای مبتنی بر انرژی خورشیدی، ریسکهای عملیاتی ناشی از ناترازی انرژی و آب را در این مجتمع کاهش میدهد. پایداری تولید در معادن بزرگ کشور اکنون به میزان انطباق آنها با استانداردهای سبز بستگی دارد. این مجتمع با کاهش هزینههای پنهان زیستمحیطی و ایجاد همافزایی با جوامع محلی و نهادهای ناظر، الگویی پایدار از ارزشآفرینی معدنی را ارائه میدهد که زنجیره تامین سنگآهن کشور را تقویت میکند.
