بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دستورالعمل اجرایی تأمین و فروش ارز زائران اربعین حسینی (ع) در سال ۱۴۰۵ را ابلاغ کرد. بر اساس این ابلاغیه، فروش ارز از تاریخ ۲۰ تیرماه آغاز شده و تا ساعت ۱۵:۰۰ روز ۱۲ مردادماه امسال ادامه خواهد داشت. سقف ارز تخصیصی برای هر متقاضی واجد شرایط، ۲۰۰ هزار دینار عراق تعیین شده است که به صورت اسکناس و از طریق بانکها، مؤسسات اعتباری و صرافیهای مجاز عرضه میشود. این امتیاز ارزی، سرانه سهمیههای سنواتی مسافرتی زائران را باطل نکرده و تداخلی با آن ندارد.
بازه زمانی، سقف تخصیص و نحوه عرضه اسکناس دینار عراق
بر اساس ماده (۲) دستورالعمل جدید بانک مرکزی، فرآیند تأمین و فروش ارز اربعین از محل منابع داخلی نهادهای فروشنده و به صورت اسکناس انجام میشود. سقف فروش ارز به صورت انحصاری در قالب دینار عراق (IQD) و حداکثر تا سقف ۲۰۰ هزار دینار برای هر زائر با نرخ مورد توافق متعاملین مجاز اعلام شده است. بازه زمانی این عملیات ارزی از ابتدای روز شنبه ۲۰ تیرماه ۱۴۰۵ آغاز شده و حداکثر تا ساعت ۱۵:۰۰ روز دوشنبه ۱۲ مردادماه ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت. تمام بانکها، مؤسسات اعتباری و صرافیهای دارای مجوز معتبر ارزی موظف به خدماترسانی در این بازه هستند.
شرایط سنی متقاضیان و مدارک هویتی لازم برای دریافت ارز
طبق ماده (۳) این ابلاغیه، فروش ارز صرفاً به متقاضیان بالای پنج سال تعلق میگیرد. بر این اساس، تنها متولدین ۱۳ مردادماه ۱۴۰۰ و قبل از آن واجد شرایط دریافت این سهمیه ارزی خواهند بود. زائران موظف هستند در زمان مراجعه به شبکه صرافی یا بانکی کشور، اصل مدارک معتبر هویتی شامل کارت ملی و همچنین اصل گذرنامه معتبر یا برگه تردد اربعین معتبر خود را جهت ثبت در سامانههای مربوطه به همراه داشته باشند. فروش ارز بدون ثبت مدارک هویتی در سیستم تخلف محسوب میشود.
عدم تداخل ارز زیارتی با سرانه ارز مسافرتی و نیازهای ضروری
یکی از بندهای کلیدی این دستورالعمل، تبصره (۱) ماده (۲) است که به حفظ حقوق ارزی زائران در سایر بخشها اشاره دارد. طبق این تبصره، تخصیص و دریافت ارز زیارتی اربعین، به هیچ عنوان نافی امکان خرید ارز متقاضی در سایر سرفصلهای قانونی مجاز نخواهد بود. زائران میتوانند علاوه بر دریافت این ۲۰۰ هزار دینار عراق، در صورت نیاز از سایر سرانههای ارزی سنواتی خود (نظیر ارز مسافرتی یا تأمین نیازهای ضروری) طبق مقررات جاری بانک مرکزی به صورت مجزا استفاده کنند.
***
تصمیم بانک مرکزی برای آغاز زودهنگام فروش ارز اربعین از ۲۰ تیرماه ۱۴۰۵، یک گام پیشگیرانه و هوشمندانه برای مدیریت تقاضا در بازار آزاد و کاهش صفهای طولانی در روزهای منتهی به اربعین است. تخصیص مستقیم «دینار عراق» به جای دلار یا یورو، هویت تراکنشها را به سمت کشور مقصد هدایت کرده و نوسانات نرخ ارز در بازار داخلی را به حداقل میرساند.