مجموع استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴ با رشد بیش از ۹۰ درصدی نسبت به سال قبل به ۵۷۶ هزار میلیارد ریال رسید. استان هرمزگان با استرداد بیش از ۱۰۷ هزار میلیارد ریال در رتبه نخست کشور قرار گرفت و استانهای بوشهر، اصفهان و خوزستان در رتبههای بعدی قرار گرفتند. این شتاب در استرداد که بر اساس ماده ۲۴۲ قانون مالیاتهای مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده انجام شده، منجر به آزادسازی سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی و صادرکنندگان شده است. همچنین استان ایلام با ثبت رشد ۹۵۹ درصدی، بالاترین میزان رشد استرداد مالیاتی را در میان استانهای کشور تجربه کرد.
جهش ۹۰ درصدی استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده
میزان استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده به مؤدیان از حدود ۳۰۲ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۵۷۶ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. این رشد ۹۰ درصدی نشاندهنده اجرای تکالیف قانونی ماده ۲۴۲ قانون مالیاتهای مستقیم و تسریع در بازگرداندن اضافه پرداختها به فعالان اقتصادی است.
پیشتازی استانهای ساحلی و صنعتی در استرداد منابع
استان هرمزگان با استرداد بیش از ۱۰۷ هزار میلیارد ریال رتبه نخست کشور را به خود اختصاص داد. استانهای بوشهر با بیش از ۸۱ هزار میلیارد ریال، اصفهان با ۷۹ هزار میلیارد ریال و خوزستان با بیش از ۷۵ هزار میلیارد ریال در ردههای بعدی جای گرفتند. تمرکز بیش از ۸۲ درصد از کل استردادهای کشور در ۱۱ اداره کل مالیاتی، نشاندهنده حجم بالای فعالیتهای صادراتی، نفتی و صنعتی در این مبادی است.
رشد چشمگیر استرداد مالیاتی در استانهای کمتر برخوردار
سیاست هوشمندسازی فرآیندهای مالیاتی به رشد قابل توجه استرداد در مناطق کمبرخوردار انجامیده است. استان ایلام با ثبت رشد ۹۵۹ درصدی بیشترین جهش را تجربه کرد و استانهای چهارمحال و بختیاری با ۶۴۵ درصد، سیستان و بلوچستان با ۶۲۷ درصد، لرستان با ۴۸۰ درصد و خراسان شمالی با ۲۹۷ درصد رشد در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
حمایت از سرمایه در گردش و تقویت رقابتپذیری صادرات
استرداد به موقع مالیات در فعالیتهایی نظیر صادرات کالا، سوآپ نفت خام و معاملات گواهی سپرده کالایی بورس، مانع از قفل شدن نقدینگی بنگاهها میشود. این رویکرد حمایتی، هزینه تمامشده تولید را کاهش داده و قدرت رقابتی صادرکنندگان ایرانی را در بازارهای هدف ارتقا میدهد.
ضرورت هوشمندسازی و کاهش زمان رسیدگی به درخواستها
تداوم اثرگذاری استرداد مالیاتی نیازمند حذف فرآیندهای کاغذبازی اداری و توسعه سامانه هوشمند امور مالیاتی است. کاهش زمان رسیدگی به درخواستهای مؤدیان، استرداد مالیات را به ابزاری چابک برای تحقق عدالت مالیاتی و پشتیبانی واقعی از بخش مولد تبدیل میکند.
***
رشد ۹۰ درصدی استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴، نشاندهنده رویکرد جدید سازمان امور مالیاتی در جهت حمایت عملی از نقدینگی بخش تولید و صادرات است. تمرکز عمده استردادها در استانهای صادراتمحور مانند هرمزگان و بوشهر در کنار جهش چندبرابری آن در استانهای کمبرخوردار نظیر ایلام، اثر مثبتی بر بهبود جریان نقدی بنگاهها دارد. تسهیل و تسریع این روند، تزریق سرمایه در گردش بدون ایجاد تورم را ممکن ساخته و پایبندی مؤدیان به شفافیت مالیاتی را تقویت میکند.
