محمد احمدی، معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس انرژی ایران، از انتشار بیش از ۱۶ همت اوراق سلف موازی استاندارد برق از سال ۱۳۹۵ تاکنون خبر داد که ۴.۵ همت آن مربوط به سال ۱۴۰۰ بوده است. به گفته وی، راهاندازی تابلوی برق سبز در خرداد ۱۴۰۱ و توسعه ابزارهای مالی نوین، ضمن ایجاد مرجع شفاف کشف قیمت و برآورد دوره بازگشت سرمایه، زمینه شتاببخشی به احداث نیروگاههای تجدیدپذیر و تامین مالی طرحهای نیروگاهی را فراهم کرده است.
نقش تابلوی برق سبز در شفافیت قیمت و بازگشت سرمایه
توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور با راهاندازی بستر تخصصی معاملات برق سرعت بیشتری به خود گرفته است. محمد احمدی با اشاره به راهاندازی تابلوی برق سبز در خردادماه سال ۱۴۰۱، این اقدام را نقطه عطفی در جذب سرمایهگذاران به بخش تجدیدپذیر دانست. این سازوکار معاملهای با ارائه کشف قیمت شفاف، امکان محاسبه دقیق دوره بازگشت سرمایه و ارزیابی اقتصادی پروژهها را برای فعالان بخش خصوصی هموارتر ساخت.
تامین مالی ۱۶ همتی صنعت برق از طریق اوراق سلف موازی
ابزارهای مالی نوین در بورس انرژی، بستر مناسبی را برای جبران کسری اعتبارات نیروگاهی ایجاد کردهاند. معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس انرژی ایران اعلام کرد از ابتدای انتشار اوراق سلف موازی استاندارد برق در سال ۱۳۹۵ تا به امروز، بیش از ۱۶ همت اوراق منتشر شده است. تنها در سال ۱۴۰۰، سهم انتشار این ابزار مالی به حدود ۴.۵ همت رسید که نقش پررنگی در خروج پروژههای نیروگاهی از تنگنای اعتباری داشت.
توسعه معاملات برخط و تقویت بازار برق کشور
مکانیزهسازی و برخطسازی فرایندهای معاملاتی، نرخ نقدشوندگی بازار برق را به میزان چشمگیری ارتقا داده است. بورس انرژی ایران علاوه بر ایجاد بستری امن برای تبادلات روزمره، ابزارهای مالی متنوعی را برای پیشفروش انرژی و جذب سرمایههای خرد به کار گرفته است. این رویکرد عملیاتی باعث گسترش حجم بازار برق و افزایش تمایل سرمایهگذاران داخلی برای ورود به ساختگاههای جدید نیروگاهی شد.
پایداری تامین مالی و چشمانداز توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر
طراحی ابزارهای جدید در بورس انرژی، ریسکهای ناشی از نوسانات قیمت انرژی را برای تولیدکنندگان به حداقل میرساند. احمدی تاکید کرد که اتکا به بازار سرمایه و تسهیل روشهای تامین مالی فرابخشی، بستر مناسبی را برای نوسازی تجهیزات نیروگاهی و توسعه نیروگاههای پاک فراهم میسازد. پایداری این فرایند معاملاتی، وابستگی صنعت برق به اعتبارات دولتی را کاهش داده و پویایی بخش خصوصی را تضمین میکند.
***
اقدامات بورس انرژی ایران در توسعه ابزارهای مالی و تابلوی برق سبز، نشاندهنده چرخش تامین مالی صنعت برق از بودجههای سنواتی به سمت بازار سرمایه است. انتشار ۱۶ همت اوراق سلف موازی از سال ۱۳۹۵، موفقیت این سازوکار را در جذب منابع ریالی اثبات میکند. با این حال، تداوم این مسیر و ترغیب بیشتر سرمایهگذاران به ساخت نیروگاههای تجدیدپذیر، مستلزم ثبات مقرراتی، عدم مداخله قیمتی در معاملات تابلوی برق سبز و تسهیل تسویه تسلیحات مالی خریداران صنعتی خواهد بود.