صنعت فولاد استان خوزستان برای عبور از اختلالات زنجیره تأمین و چالشهای ساختاری به سمت ایجاد یک اکوسیستم منسجم و یکپارچه حرکت میکند. شرکت فولاد خوزستان از سال 1400 تا 1404 به دلیل محدودیتهای انرژی، حدود 3.5 میلیون تن شمش از دست داده و سهم انرژی در هزینه تولید آن از 4 درصد به 25 درصد رسیده است. پنجمین نشست میز فولاد استان با پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم مشترک، اتصال حلقههای معدن، تولید، انرژی، لجستیک و تأمین مالی را تنها راه ارتقای توان رقابتی منطقه دانست.
ضرورت تغییر پارادایم از کارخانههای منفرد به اکوسیستم فولادی
صنعت فولاد در استان خوزستان دیگر نمیتواند به صورت مجموعهای از کارخانههای مستقل و جدا از هم مدیریت شود. چالشهای سالهای اخیر نظیر ناترازی انرژی و اختلالات محیطی نشان داد که بروز مشکل در یک بخش، سریعاً به کل زنجیره منتقل میشود. پنجمین نشست میز فولاد استان بر لزوم شکلگیری یک اکوسیستم منسجم تأکید کرد. این ساختار جدید باید بخشهای معدن، تولید میانی، محصولات نهایی، زیرساختهای انرژی، خدمات مهندسی و تأمین مالی را به یکدیگر متصل سازد.
اقدامات توسعهای فولاد خوزستان در راستای پایداری زنجیره
شرکت فولاد خوزستان به عنوان محور اصلی این اکوسیستم، طرحهای کلانی را برای کاهش آسیبپذیریهای تولید به اجرا درآورده است. بهرهبرداری از پروژه زمزم 3 و توسعه شرکت صنعت فولاد شادگان نمونههایی از این برنامهها به شمار میروند. سرمایهگذاری مستقیم در احداث نیروگاهها، توسعه نیروگاههای خورشیدی، بومیسازی تجهیزات و اجرای پروژههای زیستمحیطی، جهتگیری اصلی شرکت برای دستیابی به انرژی و تامین پایدار بوده است.
ابعاد خسارات ناشی از ناترازی انرژی و وابستگی صنایع پاییندستی
محدودیتهای شدید انرژی ضربه سنگینی به میزان تولید و ساختار هزینهای شرکت وارد کرده است. بر اساس آمارهای رسمی، فولاد خوزستان طی دوره 1400 تا 1404 حدود 3.5 میلیون تن تولید شمش را از دست داد که معادل یک سال ظرفیت تولید این مجموعه است. همچنین سهم هزینه انرژی در قیمت تمامشده شمش از حدود 4 درصد به نزدیک 25 درصد جهش یافت. اختلال در تولید این شرکت، زنجیره پاییندستی از جمله شرکت نورد و لوله اهواز را در تأمین مواد اولیه با چالش جدی مواجه میکند.
راهکار اشتراکگذاری زیرساختها و تشکیل کنسرسیوم استانی
حل مشکلات ساختاری صنعت فولاد نیازمند همکاریهای منطقهای به جای اقدامات تکبعدی بنگاهها است. تشکیل کنسرسیوم استانی امکان ایجاد زیرساختهای مشترک در زمینههای انرژی، لجستیک و سرمایهگذاری را فراهم میسازد. انعقاد قراردادهای بلندمدت میانشرکتی و حذف هزینههای موازی حملونقل، بازدهی کل زنجیره را افزایش میدهد. استان خوزستان با داشتن دسترسی به بنادر صادراتی، نیروهای متخصص و صنایع پاییندستی، تمام ابزارهای لازم را برای ایجاد این قطب یکپارچه در اختیار دارد.
***
ارقام مربوط به کاهش 3.5 میلیون تنی تولید و جهش ۶ برابری سهم هزینه انرژی، ضرورت بازنگری در مدل اقتصادی تولید فولاد را اثبات میکند. سرمایهگذاریهای انفرادی شرکتها به تنهایی توان خنثیسازی ناترازیهای کلان انرژی و تورم هزینهای را ندارد. ایجاد اکوسیستم یکپارچه و زیرساختهای مشترک، هزینههای ثابت و سربار تولید را در سطح استان به شدت کاهش میدهد. این رویکرد انباشت ارزش افزوده، افزایش قدرت صادراتی و پایداری سودآوری را برای کلیه فعالان زنجیره فولاد خوزستان تضمین خواهد کرد.