متخصصان شرکت فولاد هرمزگان با اتکا به توانمندی‌های تخصصی داخلی، موفق به طراحی، ساخت و اجرای سامانه دائمی مهار و تثبیت مین‌فن‌های سیستم غبارگیر شدند. این پروژه مهندسی با جایگزینی روش‌های موقت و پرریسک، خطر چرخش ناخواسته مجموعه دوار فن‌ها (پدیده Wind-Milling) را کاملاً برطرف کرده است. این دستاورد بومی ضمن کاهش چشمگیر هزینه‌های ارزی، زمان توقف تجهیزات را کاهش داده و ایمنی فعالیت‌های تعمیراتی را به میزان قابل توجهی ارتقا داده است.
حذف مخاطرات جانی و چرخش ناخواسته فن‌ها در عملیات تعمیراتی
فعالیت‌های نگهداری و تعمیرات روی مین‌فن‌های سیستم غبارگیر به دلیل توان بالا و ابعاد بزرگ تجهیزات، همواره با ریسک‌های شغلی متعددی همراه بوده است. یکی از چالش‌های فنی در این بخش، امکان چرخش شفت و کوپلینگ فن پس از قطع جریان برق بود. در شرایطی که یک فن خاموش است، جریان هوای ناشی از کارکرد سایر فن‌های موازی می‌تواند موجب حرکت ناخواسته مجموعه دوار شود. این پدیده فنی که در ادبیات مهندسی با عناوینی نظیر Backdraft Rotation شناخته می‌شود، خطرات ایمنی جدی برای کارکنان ایجاد می‌کرد. پروژه جدید فولاد هرمزگان با هدف توقف کامل این ریسک و ارتقای ایمنی تعمیرات به بهره‌برداری رسید.
بومی‌سازی راهکارهای صنعتی جهانی و کاهش وابستگی ارزی
در سطح بین‌المللی، شرکت‌های پیشرو مانند ProcessBarron و Hindon راهکارهای مکانیکی، هیدرولیکی یا پنوماتیکی ویژه‌ای را برای مقابله با پدیده Backdraft عرضه می‌کنند. این سامانه‌ها که ظرفیت مهار گشتاوری بین 450 تا 7000 نیوتن‌متر دارند، از هزینه‌های ارزی بسیار بالایی برخوردار هستند و نیاز به تغییر ساختار کوپلینگ یا نصب تجهیزات پیچیده کنترلی دارند. متخصصان فولاد هرمزگان با بررسی این نمونه‌های خارجی، نیازمندی‌های فنی واحد را استخراج کردند. الگوی طراحی‌شده در این شرکت بدون نیاز به خرید تجهیزات گران‌قیمت خارجی، راهکاری ساده، اقتصادی و متناسب با شرایط عملیاتی ساختار موجود ارائه داد.
عبور از روش‌های سنتی و توقف فعالیت‌های پرریسک جوشکاری
پیش از اجرای این طرح مهندسی، برای مهار مجموعه دوار فن در زمان تعمیرات از روش‌های موقت مانند جوشکاری و سپس برش قطعات نگه‌دارنده استفاده می‌شد. این فرایند سنتی علاوه بر صرف زمان زیاد و کند کردن سرعت آماده‌سازی، شرایط کاری نامطلوبی از نظر ایمنی ایجاد می‌کرد. با تبدیل این روش‌های موقت به یک سامانه دائمی و قابل کنترل، زمان توقف تجهیزات کاهش یافت. همچنین نیاز به عملیات جانبی حذف شد و قابلیت اطمینان سیستم به طور چشمگیری افزایش یافت.
تحقق دستاوردهای اقتصادی و تسهیل فرایند نگهداری
صرفه‌جویی اقتصادی حاصل از این پروژه صرفاً به عدم خرید تجهیزات خارجی محدود نمی‌شود. بهره‌گیری از توان مهندسی داخلی سبب شد هزینه‌های جانبی نصب، طراحی سفارشی و تامین قطعات یدکی خارجی به حداقل برسد. ساختار ساده و کارآمد این سامانه مهار دائمی، امکان تعمیر و نگهداری آسان آن را توسط تیم‌های فنی داخلی فراهم کرده است. این اقدام گام مهمی در جهت مدیریت هزینه‌های تولید و ارتقای پایداری خطوط عملیاتی در فولاد هرمزگان محسوب می‌شود.
***
دستاورد جدید فولاد هرمزگان در مهار بومی مین‌فن‌های سیستم غبارگیر، نمونه‌ای موفق از مدیریت ریسک عملیاتی و بهره‌وری هزینه‌ها در صنایع سنگین است. اجرای این طرح با اتکا به دانش داخلی، علاوه بر جلوگیری از خروج ارز برای تامین تجهیزات گران‌قیمت خارجی، هزینه‌های پنهان ناشی از توقف طولانی‌مدت خطوط و روش‌های تعمیراتی غیرایمن را به‌‌طور محسوس کاهش داده است. ارتقای ایمنی شغلی در کنار کاهش زمان توقف تجهیزات، پایداری عملیاتی شرکت را در مسیر تحقق اهداف تولیدی تقویت می‌کند. این اقدام الگویی کارآمد برای سایر واحدهای فولادسازی کشور در زمینه جایگزینی سامانه‌های پیچیده وارداتی با راهکارهای مهندسی ساخت داخل به شمار می‌رود.
