گزارش عملکرد هفتگی فرابورس ایران منتهی به ۷ آذرماه، از رشد ۱ درصدی شاخص کل و عبور آن از کانال ۲۸ هزار واحد حکایت دارد. در این بازه زمانی، علیرغم کاهش ارزش کلی معاملات، تعداد دفعات دادوستد ۲۷ درصد افزایش یافت و بازارهای نوظهور مانند «توافقی» رکوردهای رشد عجیب ۴۴۶ درصدی را ثبت کردند. نکته کلیدی این گزارش، تمرکز ۴۰ درصد از نقدینگی معاملات خرد بر چهار گروه صنعتی خاص است که «استخراج کانههای فلزی» با سهم ۱۶ درصدی، پیشتاز بیرقیب این جریان بود.
کارنامه هفتگی و سبزپوشی شاخص کل
بازارهای فرابورس ایران در چهار روز کاری منتهی به ۷ آذرماه، میزبان جابه جایی بیش از ۶۰ میلیارد ورقه انواع دارایی مالی بودند. مجموع ارزش این دادوستدها در هفته گذشته به رقمی بالغ بر ۱.۱ میلیون میلیارد تومان رسید. معاملهگران این حجم از دارایی را در ۲.۲ میلیون نوبت معاملاتی دستبهدست کردند. آمارهای مرکز داده فرابورس نشان میدهد که شاخص کل (آیفکس) در پایان هفته با ثبت یک رشد ۱ درصدی، موفق به تثبیت جایگاه خود در ارتفاع ۲۸ هزار و ۷۰۷ واحد شد. این روند صعودی ملایم، ارزش کل بازار را نیز با افزایش ۱ درصدی همراه کرد. مقایسه آمارها با هفته ماقبل بیانگر آن است که اگرچه حجم کل معاملات ۱۵ درصد و ارزش آن ۱۱ درصد افت داشت، اما تعداد دفعات معاملات رشدی ۲۷ درصدی را تجربه کرده است که نشانه افزایش گردش نقدینگی خرد است.
جهش خیرهکننده در بازارهای نوآفرین و توافقی
بررسی جزئیات ارزش معاملات به تفکیک بازارها، از اقبال قابل توجه سرمایهگذاران به بازارهای جدید حکایت دارد. بازار «نوآفرین» در هفته سپری شده عملکردی درخشان داشت و ارزش معاملات آن با رشدی ۲۷ درصدی نسبت به هفته ماقبل، به مرز ۱۶۸ میلیارد تومان نزدیک شد. شگفتی اصلی اما در «بازار توافقی» رقم خورد. ارزش دادوستدها در این بازار با یک جهش فوقالعاده ۴۴۶ درصدی همراه شد و به رقم ۲۵ میلیارد تومان رسید. همچنین بازار ابزارهای مشتقه نیز از این موج مثبت بینصیب نماند و با ثبت رشد ۷ درصدی، ارزش معاملاتی معادل ۷۷ میلیارد تومان را به خود اختصاص داد.
وضعیت دادوستد سهام در بازارهای اول و دوم
جریان نقدینگی در بازارهای اصلی سهام روندی متفاوت را طی کرد. در بازار اول فرابورس، معاملهگران بیش از ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان سهام خرید و فروش کردند که این رقم نشاندهنده کاهشی ۲۱ درصدی نسبت به هفته قبل است. در مقابل، بازار دوم فرابورس ثبات بیشتری از خود نشان داد. ارزش معاملات در این بازار بالغ بر ۴ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان ثبت شد که تغییر محسوسی نسبت به هفته گذشته نداشت. در مجموعِ بازارهای سهامی، طی این چهار روز بیش از ۲۱ میلیارد و ۸۷۰ میلیون برگه سهم به ارزش ۹ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان معامله شد که به ترتیب کاهشی ۵ و ۹ درصدی در حجم و ارزش را نشان میدهد.
عقبنشینی نقدینگی در صندوقها و اوراق اسلامی
بخش دیگری از گزارش هفتگی به عملکرد ابزارهای نوین مالی اختصاص دارد. بازار اوراق مالی اسلامی در هفته گذشته شاهد دادوستدی به ارزش بیش از ۱ میلیون میلیارد تومان بود که افتی ۱۱ درصدی را نسبت به هفته ماقبل نشان میدهد. صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله (ETF) نیز هفتهای کمرمق را پشت سر گذاشتند. ارزش معاملات واحدهای این صندوقها با کاهشی ۱۸ درصدی، در محدوده ۴۴ هزار میلیارد تومان قرار گرفت. در سوی دیگر، بازار اوراق گواهی تسهیلات مسکن (تسه) وضعیت نسبتاً باثباتی داشت و با معامله بیش از ۵۶۶ میلیارد تومان اوراق، تنها کاهشی ۱ درصدی را تجربه کرد.
چهارضلعی محبوب معاملهگران خرد
تحلیل جریان پول در معاملات خرد، نقشه راه سرمایهگذاران حقیقی را آشکار میکند. ارزش معاملات خرد بازار سهام و اختیار سهام در هفته گذشته به بیش از ۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان رسید. نکته حائز اهمیت، تمرکز ۴۰ درصدی این نقدینگی بر چهار صنعت خاص بود. گروه «استخراج کانههای فلزی» با جذب ۱۶ درصد از کل ارزش معاملات خرد، جذابترین صنعت هفته لقب گرفت. پس از آن، صنعت «محصولات غذایی» با سهم ۹ درصدی در رتبه دوم ایستاد. گروه «محصولات شیمیایی» با ۸ درصد و صنعت «زراعت» با ۶ درصد به ترتیب در ردههای بعدی قرار گرفتند تا ترکیب صنایع محبوب بازار را شکل دهند.
***
دادههای معاملاتی هفته منتهی به ۷ آذرماه حاوی یک سیگنال پارادوکسیکال مهم است؛ کاهش ارزش کل معاملات همزمان با افزایش ۲۷ درصدی «تعداد» معاملات، نشاندهنده فعال شدن بدنه سهامداران خرد و افزایش سرعت گردش پول در ارقام پایینتر است. جهش ۴۴۶ درصدی بازار توافقی و رشد بازار نوآفرین، بیانگر تغییر ذائقه بخشی از بازار به سمت نمادهای پرریسکتر یا پروژهمحور است. از سوی دیگر، صدرنشینی گروه کانههای فلزی و حضور صنایع غذایی و زراعت در صدر لیست، نشان میدهد که استراتژی معاملهگران همچنان بر محور «کامودیتیها» و «صنایع تدافعی» (مانند غذا و زراعت) استوار است تا ریسکهای سیستماتیک احتمالی پوشش داده شود.
