رزمایش جامع پدافند شیمیایی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با عنوان «سردار شهید ربانی» و با محوریت سناریوی نشت آمونیاک در پتروشیمی پردیس برگزار شد. در این مانور که صبح امروز به اجرا درآمد، صنایع پتروشیمی مستقر در عسلویه و دستگاههای امدادی، هماهنگی و آمادگی خود را برای مقابله با شرایط اضطراری و تهدیدات احتمالی محک زدند. هدف اصلی این عملیات، ارتقای سطح ایمنی و سنجش کارایی سیستم فرماندهی حادثه در مقیاس منطقهای بود.
سنجش آمادگی واقعی در برابر بحران
مهندس قنبریان، مدیرعامل پتروشیمی پردیس، در حاشیه این رزمایش بر اهمیت حیاتی آمادگی برای شرایط اضطراری تأکید کرد. وی که مسئولیت مدیریت بحران منطقه پتروشیمیهای عسلویه را نیز بر عهده دارد، هدف از اجرای این مانور را فراتر از یک تمرین ساده دانست. به گفته قنبریان، این رزمایش با هدف سنجش واقعی توان عملیاتی و ارتقای هماهنگی میان تمامی ذینفعان، از صنایع گرفته تا نهادهای امدادی، طراحی شده است. او تصریح کرد که در زمان وقوع حوادث واقعی، سرعت تصمیمگیری و اثربخشی پاسخ، مستقیماً به میزان هماهنگی تمرینشده در چنین مانورهایی بستگی دارد. تمرکز اصلی بر ایجاد یک فرماندهی واحد و شبکه ارتباطی یکپارچه بود تا واکنشها نه فقط در سطح یک مجتمع، بلکه در کل منطقه به صورت منسجم مدیریت شود.
تمرین عملیاتی با سناریوی پیچیده
مهندس مختاری، مدیر تولید پتروشیمی پردیس و فرمانده میدانی مانور، جزئیات فنی این عملیات را تشریح کرد. بر اساس اظهارات وی، سناریوی رزمایش بر مبنای ارزیابی دقیق ریسکهای موجود و تهدیدات ترکیبی طراحی شده بود تا پیچیدگیهای یک بحران واقعی را شبیهسازی کند. مختاری اعلام کرد که این تمرین طبق برنامه زمانبندیشده و سناریوی مصوب پیش رفت و توانست آمادگی نیروهای عملیاتی، پشتیبانی و مدیریتی را در بوته آزمایش قرار دهد. نکته حائز اهمیت در این مانور، گسترش دامنه عملیات به مناطق پیرامونی، از جمله شهر نخل تقی بود که نشاندهنده رویکرد جامعنگر در مدیریت بحرانهای صنعتی است. برگزاری این مانورها فرصتی طلایی برای شناسایی نقاط ضعف و گلوگاههای احتمالی در فرآیندهای امدادی محسوب میشود.
شبیهسازی حمله پهپادی و نشت مواد شیمیایی
مهندس دیرانلو، مدیر HSE پتروشیمی پردیس، درباره ابعاد فنی سناریوی اجرا شده توضیحاتی ارائه داد. در این مانور، فرض بر این بود که یکی از مخازن آمونیاک مجتمع پردیس بر اثر برخورد ترکش ناشی از حمله پهپادی دچار آسیب شده و نشت مواد شیمیایی خطرناک رخ داده است. بلافاصله پس از اعلام وضعیت توسط تیم بهرهبرداری، وضعیت اضطراری سطح یک فعال شد و ساختار فرماندهی حادثه (ICS) استقرار یافت. تیمهای تخصصی شامل آتشنشانی، تعمیرات، امداد و نجات و HSE وارد عمل شدند تا عملیات مهار و کنترل صحنه را آغاز کنند. همزمان، با توجه به جهت وزش باد و شرایط جوی، هشدارهای لازم به واحدهای همجوار و مناطق مسکونی ارسال گردید.
ارزیابی موفقیتآمیز عملیات تخلیه و کنترل
مدیر HSE پتروشیمی پردیس با ابراز رضایت از عملکرد تیمهای واکنش سریع، نتایج اولیه ارزیابیها را مثبت توصیف کرد. وی اظهار داشت که عملیات تخلیه اضطراری و اقدامات صورتگرفته برای کنترل انتشار گاز آمونیاک، کاملاً منطبق با استانداردهای پدافند غیرعامل و دستورالعملهای ایمنی صنعتی بوده است. این برای نخستینبار بود که مدیریت پیامدهای شیمیایی و تخلیه اضطراری در سطحی فراتر از محدوده فنس یک مجتمع و با درگیر کردن جوامع محلی تمرین میشد. اجرای دقیق پروتکلها و بازگشتپذیری سریع خدمات در شرایط اضطراری، از دستاوردهای مهم این رزمایش به شمار میرود که اطمینان خاطر بیشتری را برای ساکنان و صنایع منطقه فراهم میکند.
***
برگزاری موفقیتآمیز مانورهای پدافند شیمیایی در هابهای انرژی مانند عسلویه، سیگنال مثبتی از “تابآوری عملیاتی” و “امنیت سرمایهگذاری” به بازارهای بینالمللی ارسال میکند. آمادگی برای مقابله با نشت آمونیاک (بهعنوان یکی از محصولات استراتژیک صادراتی)، ریسک توقفهای طولانیمدت تولید در اثر حوادث واقعی را کاهش میدهد و از خسارتهای سنگین مالی و زیستمحیطی جلوگیری میکند. همچنین، اثبات توانایی مدیریت بحران در سطح منطقه، هزینههای بیمهای صنایع پتروشیمی را تعدیل کرده و اعتماد خریداران خارجی به ثبات زنجیره تأمین ایران را افزایش میدهد.
