نخستین کنفرانس ملی «چشمانداز حسابرسی داخلی» با ابتکار بانک پاسارگاد و همکاری دانشگاه خاتم، در اقدامی بیسابقه برای تبیین جایگاه نوین و راهبردی این حرفه برگزار شد. در این رویداد 2 روزه، دکتر مجید قاسمی، مدیرعامل بانک پاسارگاد، از تغییر نقش حسابرسان داخلی از ناظران سنتی به «مشاوران راهبردی» و «حکیمان سازمانی» سخن گفت و بر لزوم بهرهگیری از فناوریهای نوین نظیر هوش مصنوعی تأکید کرد. همچنین، برنامهریزی برای راهاندازی رشتههای تخصصی MBA و DBA حسابرسی و تأسیس انجمن علمی مرتبط، از دیگر دستاوردهای مهم این کنفرانس بود.
رویدادی پیشگام در تحول حرفه حسابرسی
نخستین کنفرانس ملی «چشمانداز حسابرسی داخلی» در روزهای 27 و 28 بهمنماه 1404 به میزبانی دانشگاه خاتم برگزار شد. این رویداد که با ابتکار بانک پاسارگاد و مشارکت انجمن حسابرسی فناوری اطلاعات و انجمن مدیریت ایران شکل گرفت، نقطهای عطف در همگرایی میان دانشگاه و صنعت محسوب میشود. هدف اصلی این گردهمایی، بازتعریف نقش حسابرسی داخلی در اکوسیستم اقتصادی کشور و ترسیم افقهای آینده این حرفه حیاتی بود.
حسابرسی داخلی؛ از نظارت تا حکمت راهبردی
دکتر مجید قاسمی، مدیرعامل بانک پاسارگاد و رئیس دانشگاه خاتم، در سخنرانی کلیدی خود با عنوان «حسابرسی داخلی در آینده؛ از نظارت تا حکمت راهبردی»، پارادایم جدیدی را برای این حرفه معرفی کرد. وی با استناد به مفاهیم عمیق فلسفی، حسابرسان داخلی را به «حکیمان سازمانی» تشبیه کرد که وظیفه حفظ سلامت و پایداری بنگاهها را بر عهده دارند. به گفته ایشان، در دنیای پیچیده امروز، نقش حسابرس از یک ناظر صرف مقررات به یک «مشاور راهبردی» و امین برای سطوح عالی مدیریتی ارتقا یافته است.
گذار به حسابرسی هوشمند و بلادرنگ
یکی از محورهای اصلی مباحث دکتر قاسمی، لزوم عبور از روشهای سنتی و دورهای به سمت حسابرسی مدرن بود. وی تأکید کرد که حسابرسی آینده باید «پوشش صددرصدی»، «تحلیلمحور» و «مبتنی بر داده» داشته باشد. جایگزینی گزارشهای طولانی متنی با داشبوردهای بصری و خلاصه، تمرکز بر ریسکهای نوظهور و استقرار سیستمهای کنترل مداوم و بلادرنگ (Real-time Auditing)، از الزامات حیاتی برای بقای این حرفه در عصر دیجیتال است.
فناوری؛ پیشران اصلی تغییر
در این کنفرانس، نقش فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و بلاکچین به عنوان موتور محرک تحول حسابرسی مورد بحث قرار گرفت. دکتر قاسمی تصریح کرد که فناوری، ماهیت حسابرسی را از یک فعالیت واکنشی و گذشتهنگر به فرآیندی فعال، پیشرو و آیندهنگر تبدیل میکند. تلفیق تخصص عمیق در حوزه ریسک با ابزارهای فناورانه، به مدیران ارشد این امکان را میدهد که تصمیمات خود را بر مبنای بینشهای دقیق و دادهمحور اتخاذ کنند.
سرمایه انسانی و مهارتهای آینده
توسعه مهارتهای سرمایه انسانی، دیگر رکن مهم مباحث مطرح شده بود. رئیس انجمن مدیریت ایران بر نیاز به تیمهایی چندوجهی با ترکیبی از تخصصهای مالی، فناوری و تحلیل داده تأکید کرد. یادگیری مستمر و چابکی در انطباق با تغییرات محیطی، ویژگیهای کلیدی حسابرسان نسل جدید است. تغییر نگرش سازمان نسبت به حسابرس داخلی از «پلیس سازمان» به «شریک راهبردی»، نیازمند حمایت رهبران و درک صحیح ارزشافزوده این واحد است.
نهادسازی و توسعه علمی پایدار
غلامرضا حسنبالائی، دبیر اجرایی کنفرانس، از این رویداد به عنوان آغازی برای شکلگیری یک زیستبوم علمی در کشور یاد کرد. وی از برنامههای آتی برای تأسیس «انجمن علمی حسابرسی داخلی» و راهاندازی دورههای تخصصی MBA و DBA در دانشگاه خاتم خبر داد. همچنین، معرفی «مدل یکپارچه ارزیابی عملکرد حسابرسی داخلی» و برنامهریزی برای اعطای جوایز ملی به واحدهای برتر، از جمله اقدامات عملی برای استانداردسازی و ایجاد رقابت سالم در این حوزه است.
نقش حیاتی در شفافیت و اعتماد
دکتر رضوان حجازی، دبیر علمی کنفرانس، حسابرسی داخلی را ستون فقرات اعتماد و شفافیت در نظامهای مالی دانست. وی با اشاره به نقش این واحد در شناسایی ریسکهای سایبری و الگوریتمی، بر لزوم توانمندسازی حسابرسان در مواجهه با چالشهای فناوریهای نوظهور تأکید کرد. به گفته وی، سازمانی میتواند از مواهب ابزارهای هوشمند بهرهمند شود که زیرساختهای حاکمیت داده و بلوغ دیجیتالی را در کنار حسابرسان توانمند فراهم کرده باشد.
***
ابتکار بانک پاسارگاد در برگزاری این کنفرانس ملی، نشاندهنده درک عمیق از نقش زیربنایی حسابرسی داخلی در سلامت اقتصاد کلان است. گذار از حسابرسی سنتی به مدلهای هوشمند و دادهمحور، نه تنها ریسکهای عملیاتی و مالی بنگاهها را کاهش میدهد، بلکه با افزایش شفافیت، اعتماد سرمایهگذاران و ذینفعان را جلب میکند. تربیت نسل جدیدی از حسابرسان مسلط به فناوری و استراتژی، سرمایهگذاری بلندمدتی است که بازدهی آن در ارتقای بهرهوری، کاهش فساد و پایداری کسبوکارها در محیط پرنوسان اقتصادی نمایان خواهد شد.
