ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه (MIT)، با صراحت اعلام کرد که هرگونه جنگ علیه ایران فاقد اساس در حقوق بینالملل است. او اسرائیل را متهم کرد که از مناقشه فعلی برای پیشبرد اهداف اشغالگرانه خود در لبنان، سوریه و اراضی فلسطینی بهرهبرداری میکند. کالین ضمن غیرقابل قبول خواندن حملات تلافیجویانه ایران به کشورهای خلیج فارس، تأکید کرد که بازیگر اصلی و آغازگر جنگ، اسرائیل است و فشار بینالمللی باید بر این رژیم متمرکز شود تا از یک بحران منطقهای جلوگیری گردد. ترکیه در چشمانداز پساجنگ، به دنبال ایجاد یک معماری امنیتی جدید در منطقه است.
عدم مشروعیت جنگ علیه ایران از منظر حقوق بینالملل
ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت ترکیه (MIT)، موضعی شفاف و قاطع در خصوص تنشهای منطقهای اتخاذ کرد. وی به صراحت اظهار داشت که هرگونه اقدام نظامی و جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران، هیچ پایه و اساس قانونی در چارچوب قوانین و مقررات بینالمللی ندارد. این بیانیه در بحبوحه افزایش نگرانیها از گسترش درگیریها بیان میشود.
اسرائیل؛ متهم اصلی و اهداف توسعهطلبانه
کالین، رژیم اسرائیل را به سوءاستفاده از شرایط بحرانی کنونی برای پیگیری سیاستهای توسعهطلبانه و اشغالگرانه متهم کرد. به گفته او، تحولات اخیر در لبنان تلاشی برای خلق یک وضعیت غیرواقعی و تحمیلی است. این وضعیت مشابه اتفاقی است که در بلندیهای جولان در سال 1974 رخ داد. هدف از این اقدامات، تثبیت سیاست تخریب، الحاق و اشغال دائمی در منطقه است.
تعهد به حقوق فلسطینیان و رد «عمل انجامشده»
رئیس سازمان اطلاعات ترکیه تأکید کرد که آنکارا هرگز اجازه نخواهد داد حقوق مشروع ملت فلسطین از بین برود. وی خاطرنشان کرد که ترکیه سیاست «عمل انجامشده» در غزه و کرانه باختری را به رسمیت نمیشناسد و در برابر آن خواهد ایستاد.
هشدار درباره گسترش جنگ و محکومیت حملات متقابل
کالین با هشدار نسبت به حرکت منطقه به سمت یک «جنگ بزرگتر»، مواضع کشورش را تشریح کرد. او ضمن اشتباه خواندن هرگونه حمله به ایران، تصریح کرد که حملات تلافیجویانه ایران به کشورهای خلیج فارس نیز به همان اندازه غیرقابل قبول است. با این حال، وی بلافاصله افزود که هرگز نباید فراموش کرد چه کسی بازیگر اصلی و آغازگر این جنگ بوده است.
ضرورت اعمال فشار بر عامل اصلی بحران
رئیس MIT تأکید کرد که برای جلوگیری از تبدیل شدن این رویداد به یک جنگ منطقهای و یک بحران جهانی، راهبرد مشخصی باید اتخاذ شود. او گفت: «ما باید فشار را بر اسرائیل و بر بازیگری که جنگ را آغاز کرده است، افزایش دهیم.» این رویکرد، مسئولیت اصلی را متوجه تلآویو میکند.
چشمانداز ترکیه: معماری نوین امنیتی منطقهای
ابراهیم کالین اعلام کرد که پس از پایان جنگ، ترکیه برای ایجاد یک «معماری امنیتی منطقهای» جدید تلاش خواهد کرد. این ساختار امنیتی بر اساس پویاییهای درونی منطقه و نه نسخههای تحمیلی از خارج، شکل خواهد گرفت. او اشاره کرد که آنکارا هماکنون در حال استخراج درسهای مهمی از این درگیری برای تقویت وضعیت امنیتی و موقعیت استراتژیک خود، تحت رهبری رجب طیب اردوغان، است.
***
موضعگیری رئیس اطلاعات ترکیه یک مانور دیپلماتیک چندوجهی است که اهداف استراتژیک آنکارا را به نمایش میگذارد. با «غیرقانونی» خواندن جنگ علیه ایران و معرفی اسرائیل به عنوان «آغازگر جنگ»، ترکیه تلاش میکند ضمن شکلدهی به افکار عمومی جهانی، خود را به عنوان یک بازیگر بیطرف و حامی حقوق بینالملل معرفی کند. همزمان، محکوم کردن حملات تلافیجویانه ایران، اقدامی برای اطمینانبخشی به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و حفظ روابط با آنهاست. پیشنهاد «معماری امنیتی منطقهای» نیز تلاش ترکیه برای ایفای نقش محوری در نظم امنیتی آینده خاورمیانه و کسب منافع ژئوپلیتیک از این بحران را آشکار میسازد.
