حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، از حمله مستقیم دشمن به بیش از ۳۰ مرکز دانشگاهی و تحقیقاتی کشور خبر داد. در پی این تهاجمات که مراکز معتبری همچون دانشگاههای علم و صنعت و صنعتی اصفهان را هدف قرار داده، ۶۰ دانشجو به شهادت رسیدهاند. وزیر علوم با استناد به اسناد بینالمللی، این اقدامات را مصداق بارز توحش و جنایت علیه زیرساختهای غیرنظامی دانست و بر حق قانونی «مقابله به مثل» تأکید کرد.
ابعاد تهاجم به مراکز علمی و تحقیقاتی کشور
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در جریان بازدید از دانشگاه شهید بهشتی، آمار تکاندهندهای از هدف قرار گرفتن نهادهای آموزشی ارائه داد. به گفته حسین سیمایی صراف، تا امروز بیش از ۳۰ دانشگاه ایران مورد حمله مستقیم نیروهای آمریکایی و صهیونیستی قرار گرفتهاند. وی با اشاره به حملات هفته گذشته به دانشگاه علم و صنعت و تهاجم پیشین به دانشگاه صنعتی اصفهان، این اقدامات را در عصر حقوق بشر، باورنکردنی و وحشیانه توصیف کرد. این حملات تاکنون منجر به شهادت ۶۰ نفر از دانشجویان متعهد کشور شده است.
تحلیل حقوقی حملات بر اساس پروتکلهای بینالمللی
سیمایی صراف با تکیه بر مبانی حقوق بینالملل تصریح کرد که حمله به زیرساختهای مورد نیاز شهروندان غیرنظامی، یک جنایت آشکار محسوب میشود. وی در واکنش به تهدیدات و حملات صورت گرفته، اصل «مقابله به مثل» را یک ضرورت قانونی و شرعی دانست که هم در فرهنگ بشری و هم در آموزههای قرآنی بر آن تأکید شده است. وزیر علوم همچنین هشدار داد که طبق قوانین جهانی، علاوه بر عاملان مستقیم، تمامی کشورهایی که در تسهیل این تجاوزات نقش داشته باشند، شریک جرم شناخته شده و مشمول تبعات حقوقی خواهند بود.
شکست راهبرد توقف توسعه علمی ایران
هدف غایی این حملات از نگاه وزیر علوم، کند کردن یا متوقف ساختن چرخه پیشرفت علمی در داخل کشور است. با این حال، وی تأکید کرد که با وجود میلیونها فارغالتحصیل، حدود یک میلیون دانشجو و هزاران پژوهشگر، تخریب ساختمانها یا ترور فیزیکی نمیتواند این حرکت عظیم را متوقف کند. سیمایی صراف ظرفیت علمی ایرانیان را یک نعمت الهی و نفوذناپذیر دانست که تحت فشارها نه تنها تضعیف نمیشود، بلکه با عزمی جدیتر برای بازسازی و پیشرفت ادامه مییابد.
فراخوان کنشگری بینالمللی برای بازدارندگی علمی
وزیر علوم ضمن تشکر از ابراز همدردی همتایان خارجی و دانشگاهیان جهان که این اقدامات را مصداق توحش و تجاوز یکجانبه دانستهاند، خواستار اقدامات عملیتر شد. وی از استادان و دانشجویان در سطح بینالملل درخواست کرد تا با کنشگری فعالانه، دشمن را به زانو درآورده و فضایی بازدارنده ایجاد کنند. هدف از این فراخوان، جلوگیری از تکرار فجایع و حملات به مؤسسات غیرنظامی و علمی در سراسر جهان عنوان شده است تا دیگر شاهد چنین تهاجمات غیرقانونی به ساحت علم نباشیم.
***
حمله به ۳۰ دانشگاه و مراکز تحقیقاتی، فراتر از یک اقدام نظامی، تلاشی برای تخریب سرمایههای انسانی و زیرساختهای دانشبنیان اقتصاد ایران تلقی میشود. دانشگاهها به عنوان موتور محرک تولید فناوری و تأمینکننده نیروی کار متخصص، نقشی حیاتی در تابآوری اقتصادی ایفا میکنند. شهادت ۶۰ دانشجو و آسیب به مراکزی چون دانشگاه صنعتی اصفهان، هزینههای سنگینی به بدنه علمی وارد میکند، اما تأکید بر «عزم ملی برای بازسازی» نشاندهنده اراده برای تبدیل این تهدید به فرصتی جهت نوسازی زیرساختهاست. از منظر اقتصاد سیاسی، فراخوان برای کنشگری بینالمللی میتواند هزینههای سیاسی متجاوزان را افزایش داده و از امنیت سرمایهگذاری در بخشهای تکنولوژیک صیانت کند. تداوم روند توسعه علمی علیرغم این حملات، نشاندهنده شکست استراتژی ایجاد اخلال در نظام نوآوری کشور است.
