سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، از اجرای یک بسته سیاستی ۴ محوری برای مدیریت مصرف گاز در سال ۱۴۰۵ خبر داد. این برنامه شامل «جایگزینسازی و بهینهسازی»، «سهمیهبندی هوشمند»، «اولویتبندی» و «اطلاعرسانی» است. این استراتژی در پاسخ به کاهش ظرفیت تولید در پارس جنوبی و با هدف حفظ پایداری شبکه تدوین شده است. تمرکز بر بهینهسازی در بخشهای صنعتی، کشاورزی و دولتی و همچنین اطلاعرسانی هوشمند به مشترکان از ارکان اصلی این طرح محسوب میشود.
رونمایی از نقشه راه ۴ محوری مدیریت مصرف گاز
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، استراتژی این شرکت برای مدیریت مصرف در سال ۱۴۰۵ را تشریح کرد. سعید توکلی اعلام نمود که این برنامه بر ۴ محور اصلی استوار است. این محورها شامل «جایگزینسازی و بهینهسازی مصرف»، «محدودیت و سهمیهبندی هوشمند»، «اولویتبندی» و «اطلاعرسانی و اقدامهای فرهنگی» میشوند. برای هر یک از این محورها، برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت طراحی شده است. اجرای این برنامهها در سطح استانها از طریق کارگروههای انرژی و با محوریت استانداریها پیگیری خواهد شد. هدف اصلی این بسته سیاستی، حفظ پایداری شبکه گاز کشور و در عین حال، صیانت از حقوق مشترکان است.
تمرکز بر بهینهسازی در بخش کشاورزی و صنعت
شرکت ملی گاز ظرفیتهای موجود در بخشهای کشاورزی و صنعتی را برای بهینهسازی مصرف هدف قرار داده است. به گفته توکلی، استان تهران و استانهای شمالی کشور به دلیل تمرکز بالای گلخانهها و مرغداریها، پتانسیل زیادی برای صرفهجویی انرژی دارند. به عنوان نمونه، حدود ۳۳ درصد از مرغداریهای کشور در سه استان گیلان، مازندران و گلستان متمرکز شدهاند. این موضوع میتواند یکی از محورهای اصلی برنامههای بهینهسازی در این مناطق باشد. مدیرعامل شرکت ملی گاز با اشاره به تفاوت عملکرد استانها در صرفهجویی، بر ضرورت بهرهبرداری هدفمندتر از این ظرفیتها تأکید کرد. در حال حاضر، ۴۷ شرکت کارور (ESCO) فعال با این مجموعه قرارداد دارند و این تعداد به طور مستمر در حال افزایش است.
الزام ادارات دولتی به کاهش مصرف و نشت صفر
یکی از محورهای مهم در برنامه مدیریت مصرف، نظارت دقیق بر مصرف گاز در ادارات دولتی است. توکلی بر ضرورت بررسی دقیق وضعیت موتورخانهها، سیستمهای گرمایشی، تهویه و تبرید در این بخش تأکید کرد. مقرر شده است در صورت مشاهده هرگونه نقص یا عدم تداوم اقدامات بهسازی، موضوع به سرعت در کارگروه انرژی استان مطرح و پیگیری شود. هدف نهایی در این بخش، حرکت به سمت کاهش حداکثری اتلاف انرژی و دستیابی به استاندارد «نشتی صفر» است. این اقدام نقش مهمی در اصلاح الگوی مصرف در بخش عمومی خواهد داشت.
اطلاعرسانی هوشمند؛ ابزار جدید تعامل با مشترکان
بر اساس مصوبه جدید هیئت وزیران، شرکتهای گاز موظف به اطلاعرسانی هوشمند و پیشآگاهی به مشترکان شدهاند. طبق این مصوبه، شرکت گاز مصرف مشترک را پیشبینی کرده و از طریق پیامک به او اطلاع میدهد. به عنوان مثال، به مشترک اعلام میشود که در پله چهارم مصرف قرار دارد و در صورت تکرار الگوی مصرف سال گذشته، مبلغ قبض او چقدر خواهد بود. توکلی معتقد است این اطلاعرسانی شفاف به طور مستقیم بر رفتار مصرفی مردم تأثیر مثبت میگذارد. همچنین، پویشهایی مانند «پویش همدلی ملی» به عنوان ابزاری فرهنگی برای حساسسازی جامعه نسبت به اهمیت مصرف بهینه انرژی به کار گرفته خواهد شد.
***
برنامه ۴ محوری شرکت ملی گاز برای سال ۱۴۰۵، یک تغییر رویکرد استراتژیک از تمرکز صرف بر عرضه به سمت مدیریت جامع تقاضا محسوب میشود. این نقشه راه، در واکنش به چالش کاهش تولید در عسلویه، به جای اتخاذ سیاستهای انفعالی، مجموعهای از اقدامات پیشگیرانه و هوشمند را به کار میگیرد. تفکیک برنامهها به کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت و همچنین استفاده از ظرفیتهای استانی و شرکتهای کارور، نشان از یک برنامهریزی دقیق و ساختاریافته دارد. بهکارگیری ابزارهای نوینی مانند پیشآگاهی پیامکی، علاوه بر توانمندسازی مشترکان برای مدیریت هزینهها، فرهنگ مصرف بهینه را نیز در جامعه ترویج میدهد. این استراتژی در صورت اجرای موفق، میتواند تهدید کاهش تولید را به فرصتی برای افزایش بهرهوری انرژی در سطح ملی تبدیل کند.