نخستین عرضه ورق گرم فولاد مبارکه در سال 1405 با وجود حجم 160 هزار تنی، با تقاضای ضعیف مواجه شد و تنها 92 هزار و 510 تن با قیمت پایه معامله شد. این عرضه که در شرایط رکود صنایع پاییندستی رخ داد، به ریزش بیش از 15 هزار تومانی قیمتها در بازار آزاد منجر شد. این اتفاق فاصله نرخهای رسمی و غیررسمی را به شدت کاهش داد و تأثیر بورس کالا در مهار قیمتهای هیجانی را به نمایش گذاشت.
عرضه گسترده فولاد و تقاضای ضعیف در بورس
در نخستین عرضه ورق گرم شرکت فولاد مبارکه اصفهان در سال 1405، سیگنالهای واضحی از وضعیت رکود در بازار مخابره شد. در معاملات روز دوشنبه 7 اردیبهشت، این شرکت 160 هزار و 50 تن ورق گرم (HR) را در تالار فیزیکی بورس کالا عرضه کرد. با این حال، میزان تقاضای ثبتشده تنها به 97 هزار و 790 تن رسید. در نهایت، فقط 92 هزار و 510 تن از محصول عرضه شده، بدون هیچگونه رقابت قیمتی و با نرخ پایه 85 هزار تومان به ازای هر کیلوگرم به فروش رفت. شرایط فروش به صورت 60 درصد نقد و 40 درصد اعتباری نیز نتوانست محرک کافی برای غلبه بر رکود حاکم بر تقاضا باشد.
سقوط قیمت در بازار آزاد پس از عرضه بورسی
این عرضه بورسی تأثیری فوری و قابل توجه بر بازار آزاد داشت. پیش از این رویداد، واسطهها و دلالان ورق گرم را با قیمتهایی در محدوده 130 تا 150 هزار تومان معامله میکردند. با انتشار خبر عرضه گسترده فولاد مبارکه، قیمتها در بازار آزاد افتی محسوس را تجربه کردند. قیمتها با کاهشی بیش از 15 هزار تومان، به زیر 100 هزار تومان عقبنشینی کردند. این اتفاق به وضوح نشان داد که عرضههای رسمی و شفاف در بورس کالا میتوانند قیمتهای هیجانی و غیرواقعی را مهار کنند.
ریشههای رکود تقاضا در صنایع پاییندستی
کارشناسان دلایل ضعف تقاضا برای ورق گرم را در مجموعهای از عوامل ساختاری جستجو میکنند. رکود عمیق در صنایع پاییندستی به عنوان اصلیترین عامل شناخته میشود. علاوه بر این، کمبود نقدینگی در واحدهای تولیدی و فضای مبهم حاکم بر اقتصاد کلان، خریداران واقعی را به تعویق انداختن خریدهای خود وادار کرده است. در چنین شرایطی، حتی ارائه تسهیلات فروش اعتباری نیز نتوانست انگیزه کافی برای تحریک تقاضای مؤثر در بازار ایجاد کند.
نقش بورس کالا در بازگشت آرامش به بازار
داوود آذرشب، رئیس اداره تحلیل بازار فیزیکی بورس کالا، به شرایط پیشین بازار اشاره کرد. وی اظهار داشت که نگرانیها درباره تأمین ورق فولادی به رشد قابل توجه قیمت در بازار خارج از بورس منجر شده بود. با این حال، اقدام فولاد مبارکه در عرضه گسترده این محصول، با همراهی نهادهای سیاستگذار، توانست این نگرانیها را کاهش دهد. این عرضه گسترده، زمینه را برای بازگشت آرامش به بازار فولاد فراهم ساخت. آذرشب بر لزوم تداوم این رویکرد تعاملی برای جلوگیری از آسیب به بخش تولید و مصرفکنندگان تأکید کرد.
***
نخستین عرضه بزرگ ورق گرم در سال جاری، کارکرد اصلی بورس کالا به عنوان یک مکانیسم شفاف برای کشف قیمت واقعی را به نمایش گذاشت. تقاضای پایین در این معامله، حباب قیمتی ایجاد شده در بازار غیررسمی را که ناشی از نگرانیهای مقطعی بود، به طور کامل تخلیه کرد. این رویداد نشان داد که قیمتهای کاذب در بازار آزاد، پشتوانه تقاضای واقعی صنعتی را ندارد و رکود در صنایع مصرفکننده، عامل تعیینکنندهتری است. اقدام فولاد مبارکه در عرضه گسترده، یک استراتژی هوشمندانه برای مدیریت بازار و جلوگیری از آسیب به زنجیره تولید بود. تداوم این عرضهها میتواند به ثبات بلندمدت بازار و حذف واسطهگریهای غیرمولد کمک کند.