محمدمهدی روانفر، عضو هیئتمدیره شرکت صنایع معدنی و فولادی توسعه ملی (فولاد سنگان)، ضمن تشریح ارکان پایداری زنجیره تامین خوراک، از تداوم تولید بدون وقفه و با حداکثر ظرفیت این مجتمع خبر داد. وی با تاکید بر فاصله معنادار تولید واقعی ۳۲ تا ۳۳ میلیون تنی فولاد کشور با هدفگذاری ۵۵ میلیون تنی، محدودیتهای لجستیک ریلی، جادهای و ناترازی انرژی را مهمترین موانع بالفعلشدن ظرفیتهای منطقه شرق کشور دانست. روانفر خواستار اصلاح ساختار حکمرانی و تشکیل کنسرسیومهای معدنی برای تضمین امنیت سرمایهگذاری شد.
تداوم تولید با حداکثر ظرفیت بر پایه همافزایی گروهی
شرکت فولاد سنگان با اتکا به سیستم مدیریت منسجم و همافزایی استراتژیک میان شرکتهای همگروه، توانست فرآیندهای تولیدی خود را در دورههای اخیر بدون اختلال و با حداکثر ظرفیت عملیاتی حفظ کند. این مجموعه معدنی و صنعتی به عنوان یکی از اصلیترین ارکان پایداری زنجیره ارزش گروه فولاد مبارکه، نقش کلیدی در تامین مستمر و بدون ریسک مواد اولیه و خوراک بالادستی این هلدینگ بزرگ اقتصادی ایفا میکند.
گلوگاههای لجستیکی حملونقل ریلی و جادهای در شرق کشور
موقعیت جغرافیایی منطقه سنگان در شرق کشور، انتقال محصولات به مراکز مصرف و مبادی صادراتی را با افزایش هزینههای لجستیکی مواجه کرده است. محدودیتهای شبکه ریلی سبب شده بخشی از توان تولیدی منطقه بالفعل باقی بماند، به طوری که شرکت برای جبران کمبودهای ریلی ناچار به بکارگیری حدود ۵۰۰ دستگاه کامیون در شبکه حمل جادهای شده است؛ رفع کامل این گلوگاه و اتصال به مرکز کشور نیازمند سرمایهگذاری کلان و مشارکت مستقیم وزارت راه و شرکت راهآهن است.
ضرورت اصلاح مدل حکمرانی و تشکیل کنسرسیومهای معدنی
ساختار فعلی تنظیمگری دولت و دخالت مستقیم در روابط میان معدنکاران و مصرفکنندگان، انعطاف لازم را در برابر تغییرات سریع بازار ندارد. تحقق حدود ۵۰ درصدی برنامههای تولید صنعت فولاد در سال گذشته، ضرورت تغییر این مدل ساختاری را تایید میکند؛ راهکار اساسی برای حل این چالش، شکلگیری همراستایی عملیاتی و تشکیل کنسرسیومهای تخصصی با مشارکت شرکتهای بزرگ مصرفکننده در فرآیند استخراج است تا مدیریت کیفی و زمانبندی تامین بهبود یابد.
تاثیر ناترازی حاملهای انرژی بر توقف خطوط تولید
ناترازی و قطعیهای دورهای شبکه برق و گاز کشور به عنوان یکی از موانع اصلی تحقق اهداف ریلگذاریشده صنعت فولاد شناخته میشود. این محدودیتهای زیرساختی بخش قابلتوجهی از ظرفیتهای تولیدی کنسانتره و گندله را معطل باقی میگذارد و پایداری تولید در صنایع مادامالعمر فولادی، نیازمند تدوین یک برنامه ملی هماهنگ برای تامین پایدار انرژی همزمان با توسعه زنجیره لجستیک است.
لزوم سرمایهگذاری در بخش بالادستی برای تحقق افق تولید
عدم سرمایهگذاری کافی در بخشهای بالادستی شامل تامین خوراک، واحدهای فرآوری کنسانتره و گندلهسازی، دلیل اصلی فاصله معنادار تولید واقعی ۳۲ تا ۳۳ میلیون تنی کشور با هدف کلان ۵۵ میلیون تنی است. در صنعت معدن، توسعه خطوط تولید در انتهای زنجیره نیازمند ایجاد ۲ تا ۲.۵ برابر ظرفیت تامین مواد اولیه در ابتدای زنجیره است و توسعه واحدهای بالادستی رونق پایدار کل زنجیره صنعتی را به همراه دارد.
امنیت بالا و ریسک پایین سرمایهگذاری متصل به زنجیره تولید
سرمایهگذاریهای انجامشده در کارخانههای گندلهسازی و کنسانترهسازی فولاد سنگان، به دلیل اتصال مستقیم به مصرف نهایی و نیاز واقعی شرکت فولاد مبارکه، از پایداری اقتصادی و امنیت بالایی برخوردار هستند. این مدل سرمایهگذاری منطقی، چالش یافتن بازار هدف برای فروش محصول را کاملا از بین برده و امنیت بازگشت سرمایه را تضمین میکند که ورود فناوریهای نوین و روشهای جدید اکتشاف در صورت رفع تحریمها، این ظرفیتها را چند برابر خواهد کرد.
توسعه پایدار شهری و اشتغالزایی گسترده در مناطق معدنی
هرگونه پروژه توسعهای در زنجیره معدن و صنایع مادر، مستقیما به معنای ایجاد اشتغال پایدار برای هزاران نفر و رونق بخشهای خدماتی، اسکان و سیستمهای حملونقل است. توسعه بخش معدن پیوند عمیقی با برنامهریزی شهری، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی دارد و اتخاذ نگاه یکپارچه از اکتشاف تا بازار، بستر مناسبی را برای رشد متوازن و انتفاع کل اقتصاد ملی فراهم میسازد.
***
تحلیل وضعیت عملیاتی فولاد سنگان نشان میدهد که استراتژی تکمیل زنجیره تامین از معدن تا شمش توسط فولاد مبارکه، یک الگوی موفق برای کاهش ریسکهای تجاری و عملیاتی است. با این حال، سودآوری و بهرهوری کامل این سرمایهگذاری استراتژیک در شرق کشور، به طور مستقیم تحت تاثیر کارآمدی زیرساختهای ریلی و حل ناترازی انرژی قرار دارد. استفاده از حمل جادهای گرچه یک مسکن موقت برای حفظ تولید است، اما بهای تمامشده محصول را افزایش میدهد. اصلاح ساختار حکمرانی، حذف قیمتگذاری دستوری و اجرای مدل تولید کنسرسیومی، انگیزه بخش خصوصی را برای مشارکت در مگاپروژههای لجستیکی افزایش داده و نرخ بازدهی این صنعت پیشران را ارتقا میدهد.