شرکت فولاد هرمزگان برای نخستین بار در کشور اقدام به طراحی و توسعه سامانه جامع و هوشمند انباشت و برداشت گندله با استفاده از مدل‌سازی سه‌بعدی و هوش مصنوعی در واحد احیای مستقیم کرد. این پروژه با هدف شناسنامه‌دار کردن بخش‌های مختلف پایل، مدیریت کیفی مواد اولیه و اتخاذ تصمیمات داده‌محور به اجرا درآمده است. این سامانه امکان ردیابی دقیق مشخصات کیفی محموله‌ها را از زمان ورود تا مرحله برداشت و مصرف فراهم می‌سازد.
طراحی سامانه جامع هوشمند انباشت و برداشت
تعدد منابع تامین گندله و چالش‌های ردیابی کیفی محموله‌ها پس از تخلیه، فولاد هرمزگان را به سمت توسعه سیستم هوشمند انباشت و برداشت سوق داد. این طرح با همکاری متخصصان واحدهای کنترل کیفی و حمل مواد شرکت به اجرا رسیده است. سامانه مذکور با ثبت متراژ، موقعیت جغرافیایی، نام تامین‌کننده و نتایج آزمایشگاهی در پایل، پایه‌گذار مدیریت هوشمند مواد اولیه در زنجیره تولید آهن اسفنجی شد.
شفاف‌سازی گردش اطلاعات از مبدا تا تخلیه
فرآیند داده‌پردازی در این سامانه با ثبت آنالیز تامین‌کنندگان توسط واحد خرید آغاز و پیش از ورود محموله به واحد کنترل کیفی ارسال می‌شود. با ورود واگن‌های حامل گندله، صدور درخواست نمونه‌برداری به صورت خودکار انجام می‌گیرد. پس از اتمام آزمایش‌ها، نتایج کیفی مستقیماً روی بخش مربوطه در پایل جانمایی می‌شود تا امکان مدیریت یکپارچه و دقیق خوراک ورودی به کوره احیا فراهم گردد.
بکارگیری هوش مصنوعی و مدل‌سازی سه‌بعدی
تکنولوژی به‌کاررفته در این سامانه امکان نمایش سه‌بعدی لایه‌های مختلف پایل را با رنگ‌های تفکیک‌شده برای هر تامین‌کننده فراهم می‌کند. هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های کیفی، پیشنهادهای عملیاتی جهت تعیین متراژ دقیق تخلیه و نقاط بهینه برداشت ارائه می‌دهد. این الگوریتم‌ها با تسهیل ترکیب هوشمند گندله‌ها بر اساس معیارهایی نظیر میزان فسفر یا استحکام مکانیکی، کیفیت آهن اسفنجی تولیدی را تضمین می‌کنند.
چشم‌انداز توسعه و اتصال به فرایند احیای مستقیم
فاز بعدی پروژه فولاد هرمزگان بر پیوند سامانه هوشمند با فرآیند کلی احیای مستقیم و ارزیابی کیفیت محصول نهایی تمرکز دارد. با ورود پارامترهای عملیاتی کوره به سیستم، تحلیل جامع رابطه میان کیفیت مواد اولیه و بازدهی تولید میسر می‌شود. این اقدام گامی کلیدی در راستای تحول دیجیتال، بهینه‌سازی مصرف انرژی و ارتقای پایداری تولید در صنعت فولاد کشور خواهد بود.
***
پیاده‌سازی سامانه هوشمند انباشت و برداشت گندله در فولاد هرمزگان، الگویی موفق از تحول دیجیتال در جهت کاهش هزینه‌های عملیاتی صنعت فولاد است. مدیریت داده‌محور مواد اولیه از طریق هوش مصنوعی، ریسک‌های ناشی از نوسانات کیفی خوراک ورودی را مهار کرده و نرخ ضایعات را در فرایند احیای مستقیم به حداقل می‌رساند. این بهینه‌سازی کیفی، تاثیر مستقیم و مثبتی بر پایداری تولید آهن اسفنجی و کاهش بهای تمام‌شده محصول نهایی در فولاد هرمزگان خواهد داشت. موفقیت این طرح می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای بهره‌وری مالی و توان رقابتی شرکت در بازارهای داخلی و صادراتی باشد.
