شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر با ثبت یک اختراع ملی تحت عنوان «طراحی فرایند و ساخت دستگاه احیای مستقیم کنسانتره سنگآهن»، گامی بلند در جهت بومیسازی فناوریهای صنعت فولاد برداشت. این دستاورد که با تأیید مراجع فنی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نهایی شده است، توسط دکتر رضا بهاالدینی و تیم تحقیقاتی این شرکت توسعه یافته است. هدف اصلی این فناوری، حذف حلقههای میانی، کاهش چشمگیر زمان فرآیند احیا و صرفهجویی در مصرف انرژی است که منجر به کاهش بهای تمامشده آهن اسفنجی خواهد شد.
دستاورد فنی: عبور از روشهای سنتی احیا
شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر در یک اقدام نوآورانه موفق شد گواهی ثبت اختراع برای «طراحی فرایند و ساخت دستگاه احیای مستقیم کنسانتره سنگآهن با استفاده از گازهای احیاکننده» را دریافت کند. این موفقیت پس از طی مراحل دقیق داوری و ارزیابیهای فنی در اداره مالکیت معنوی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور حاصل شده است. اهمیت این اختراع در آن است که دانش فنی طراحی و ساخت تجهیزات پیچیده احیا، که پیشازاین عمدتاً در انحصار شرکتهای خارجی بود، اکنون با تکیه بر توان متخصصان داخلی بومیسازی شده است.
کوتاه کردن زنجیره تولید و افزایش سرعت عملیات
دکتر رضا بهاالدینی، مدیر تحقیقات، نوآوری و هوشمندسازی شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر، در تشریح جزئیات فنی این دستاورد اعلام کرد که محور اصلی این اختراع، «بهینهسازی زمان» و «کوتاه کردن فرآیند» است. در روش ابداعی جدید، با حذف یا ادغام برخی مراحل سنتی، کنسانتره سنگآهن به شکل مستقیم و با سرعتی بسیار بالاتر از روشهای مرسوم به آهن اسفنجی تبدیل میشود. این کاهش زمان ماند مواد در کوره (Retention Time)، مستقیماً بر افزایش ظرفیت تولید (Throughput) تأثیر گذاشته و راندمان کلی خطوط تولید را ارتقا میدهد.
مدیریت هزینهها و بهرهوری اقتصادی
یکی از چالشهای اصلی صنعت فولاد، هزینههای سربار تولید است. فناوری جدید گلگهر با کوتاه کردن مسیر تبدیل کنسانتره به محصول نهایی، منجر به کاهش استهلاک تجهیزات و کاهش مصرف مواد اولیه جانبی میشود. دکتر بهاالدینی تأکید کرد که این فناوری با رویکردهای پیشرفته مهندسی طراحی شده تا علاوه بر افزایش سرعت، هزینههای عملیاتی (OPEX) را به شکل محسوسی کاهش دهد. این امر به شرکت اجازه میدهد تا در بازارهای رقابتی، حاشیه سود خود را حفظ کرده و محصولی با قیمت تمامشده کمتر عرضه کند.
تکنولوژی سبز: همسویی با استانداردهای زیستمحیطی
در شرایطی که صنعت فولاد جهان به سمت «فولاد سبز» حرکت میکند، اختراع جدید گلگهر یک دستاورد زیستمحیطی نیز محسوب میشود. مدیر تحقیقات و نوآوری شرکت تصریح کرد که دستگاه و فرایند طراحی شده، مصرف انرژی کمتری نسبت به نمونههای مشابه دارد. کاهش مصرف گازهای احیاکننده و بهینهسازی حرارتی در این سیستم، موجب کاهش انتشار گازهای گلخانهای شده و این فناوری را به عنوان یک راهکار مؤثر در راستای مسئولیتهای اجتماعی و توسعه پایدار معرفی میکند.
ثمره سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه (R&D)
این موفقیت اتفاقی نبوده و حاصل یک استراتژی بلندمدت است. ثبت این اختراع نتیجه مستقیم سرمایهگذاریهای هدفمند شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر در بخش تحقیق و توسعه و ایجاد پل ارتباطی میان صنعت، دانشگاه و شرکتهای دانشبنیان است. این شرکت با اولویت دادن به پژوهشهای کاربردی، نشان داد که مسیر افزایش توان رقابتی از دالان علم و فناوری میگذرد و بومیسازی تکنولوژی، تنها راه عبور از محدودیتهای بینالمللی و تحریمهاست.
***
ثبت اختراع فرآیند احیای مستقیم کنسانتره توسط شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر، یک سیگنال قوی «بنیادی» برای تحلیلگران صنعت و بازار سرمایه است. گذار از «خرید تکنولوژی» به «خلق تکنولوژی» (Patent Creation) ارزش نامشهود داراییهای شرکت را افزایش میدهد. از منظر عملیاتی، حذف مراحل میانی در زنجیره تولید و کاهش زمان فرآیند احیا، مستقیماً بر کاهش «هزینه تبدیل» (Conversion Cost) اثرگذار است که مهمترین فاکتور در سودآوری شرکتهای فولادی محسوب میشود. این نوآوری پتانسیل آن را دارد که در صورت تجاریسازی انبوه، شرکت را به صادرکننده خدمات فنی و مهندسی تبدیل کرده و جریان درآمدی جدیدی خارج از فروش محصول فیزیکی ایجاد کند.
