سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه اعلام کرد که در سه ماهه پاییز ۱۴۰۴، مجامع عمومی ۲۳ ناشر بازار سرمایه از طریق «درگاه یکپارچه مجامع الکترونیک (دیما)» برگزار شده است. این رویداد با حذف موانع جغرافیایی، امکان مشارکت آنلاین سهامداران در تصمیمگیریهای کلان شرکتهایی نظیر نفت بندرعباس، داروسازی دکتر عبیدی و گروه بهمن را فراهم کرد و گامی مؤثر در جهت عدالت ارتباطی و شفافیت آرا برداشت.
تحول دیجیتال و مشارکت حداکثری در فصل مجامع
روابط عمومی شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه در جدیدترین گزارش خود از تداوم روند الکترونیکی شدن فرآیندهای بازار سرمایه خبر داد. بر اساس آمار منتشر شده، در بازه زمانی پاییز سال جاری (سه ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴)، تعداد ۲۳ ناشر بورسی و فرابورسی ترجیح دادند تا مجامع عمومی عادی و فوقالعاده خود را بر بستر «درگاه یکپارچه مجامع الکترونیک» موسوم به «دیما» برگزار کنند. این رویکرد، فرصتی را فراهم آورد تا صدها سهامدار حقیقی و حقوقی بدون درگیر شدن با چالشهای فیزیکی و محدودیتهای مکانی، مستقیماً به پنل برگزاری مجمع متصل شده و در جریان جزئیات گزارشها قرار گیرند.
فهرست متنوع ناشران؛ از پالایشگاه تا داروسازی
بررسی لیست شرکتهایی که در این فصل از خدمات دیما بهره بردهاند، نشاندهنده گستردگی نفوذ فناوری در صنایع مختلف است. در این بازه زمانی، شرکتهای بزرگ و تأثیرگذاری همچون «پالایش نفت بندرعباس، صنایع کشاورزی و کود زنجان، گروه دارویی سبحان، سرمایهگذاری ساختمان اصفهان، داروسازی دکتر عبیدی، گاز لوله، بیمه ایران معین و تأمین سرمایه لوتوس پارسیان» میزبان سهامداران خود در فضای مجازی بودند. همچنین شرکتهای «خدمات انفورماتیک، بهمن موتور، دانشبنیان پویا نیرو، مواد ویژه لیا، بهمن لیزینگ، گلدیران، آ.س.پ، ریختهگری ایران، سرمایهگذاری مسکن شمال شرق، صنعتی آما، افرانت و کشت و صنعت پیاذر» نیز تصمیمات سرنوشتساز خود را با مشارکت آنلاین ذینفعان اتخاذ کردند.
پایان دوران سفرهای پرهزینه برای یک رأی
یکی از دستاوردهای کلیدی توسعه سامانه دیما، تغییر پارادایم سهامداری در بازار سرمایه ایران است. در سالهای نهچندان دور، سهامداران برای اعمال حق رأی خود ناچار به انتخابهای دشوار بودند؛ تداخل زمانی مجامع یا فاصله جغرافیایی زیاد محل برگزاری، عملاً امکان حضور در چند مجمع را سلب میکرد. هزینههای سفر، ترافیک و اتلاف وقت، موانعی جدی برای نظارت سهامداران خرد محسوب میشد. اکنون اما، فناوری این موانع را برداشته است. سهامداران با چند کلیک ساده میتوانند بهصورت همزمان در چندین مجمع شرکت کنند، گزارشها را بشنوند و رأی خود را ثبت کنند. این تحول، مفهوم «عدالت در دسترسی» را از یک شعار به واقعیتی ملموس تبدیل کرده است.
شفافیت حداکثری و امکانات تعاملی دیما
سامانه دیما تنها یک پلتفرم پخش زنده نیست، بلکه ابزاری قدرتمند برای تضمین شفافیت است. بهرهگیری از زیرساختهای احراز هویت «سجام» تضمین میکند که تنها سهامداران واقعی به جلسه دسترسی دارند. فرآیند رأیگیری بهصورت کاملاً الکترونیکی و بدون دخالت انسانی انجام میشود که شائبههای شمارش دستی را از بین میبرد. همچنین قابلیتهایی نظیر «طرح پرسش و پاسخ مستقیم با هیئترئیسه» و «تالار گفتوگو برای تعامل سهامداران با یکدیگر»، فضای مجمع را به یک اتاق شیشهای شفاف تبدیل کرده است. حضور آنلاین نهادهای نظارتی از جمله نمایندگان سازمان بورس نیز بر اعتبار و قانونی بودن این فرآیندها میافزاید.
پیششرطهای فنی و نقش راهبردی سپردهگذاری مرکزی
برای بهرهمندی از این امکانات، ثبتنام و احراز هویت در سامانه جامع اطلاعات مشتریان (سجام) به عنوان یک پیششرط ضروری تعیین شده است. شرکت سپردهگذاری مرکزی با توسعه این زیرساختها، به دنبال تحقق مأموریت اصلی خود یعنی «تضمین امنیت و کارآمدی بازار اوراق بهادار» است. بهینهسازی سازوکار تسویه معاملات و برگزاری مجامع، نشاندهنده حرکت بازار سرمایه ایران به سمت استانداردهای جهانی و خلق ارزش برای تمامی ذینفعان از طریق فناوریهای نوین مالی است.
***
استقبال ناشران از برگزاری مجامع الکترونیک (دیما)، نشانگر بلوغ دیجیتال در اکوسیستم بازار سرمایه است. از منظر اقتصادی، این پدیده دو پیامد مثبت دارد: نخست، کاهش هزینههای سربار شرکتها (حذف هزینههای اجاره سالن، پذیرایی و تدارکات فیزیکی) که مستقیماً بر سودآوری تأثیر دارد. دوم و مهمتر، افزایش ضریب نفوذ حاکمیت شرکتی؛ وقتی هزینه مشارکت برای سهامدار به صفر میرسد، نرخ مشارکت در رأیگیریها بالا رفته و تصمیمات مجمع با پشتوانه قویتری از آرای سهامداران خرد و کلان اتخاذ میشود که این امر ریسکهای مدیریتی را کاهش میدهد.
