سعید رسولی، معاون وزیر راه و شهرسازی، از ثبت رکورد جدید در حوزه ترانزیت کالا خبر داد. عملکرد ترانزیتی کشور در سال گذشته از مرز ۲۰ میلیون تن گذشت که ۴ میلیون تن بیش از هدفگذاری برنامه هفتم توسعه است. سهم حملونقل جادهای و دریایی در این موفقیت برجسته بوده و نشاندهنده تقویت جایگاه ژئوپلیتیک ایران در کریدورهای بینالمللی است.
جهش ترانزیتی فراتر از اهداف برنامه هفتم
آمارهای رسمی نشان میدهد که بخش حملونقل کشور عملکردی درخشان در سال گذشته داشته است. به گفته مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، مجموع کالای ترانزیت شده از خاک ایران به رقم ۲۰ میلیون تن رسیده است. این در حالی است که در برنامه هفتم توسعه، هدفگذاری برای سال اول ۱۶ میلیون تن تعیین شده بود. تحقق ۴ میلیون تن بیشتر از برنامه مصوب، بیانگر ظرفیتهای بالقوه و مدیریت مؤثر در بهرهبرداری از موقعیت جغرافیایی کشور است. این دستاورد نتیجه همافزایی میان بخشهای مختلف حملونقل و تسهیل فرآیندهای عبور کالا ارزیابی میشود.
نقش کلیدی دریا و جاده در جابجایی کالا
تحلیل دقیق آمارهای ارائه شده توسط معاون وزیر راه و شهرسازی، جزئیات جالبی از ترکیب شیوههای حملونقل را آشکار میکند. از مجموع ۲۰ میلیون تن کالای ترانزیت شده، سهم حملونقل جادهای حدود ۱۷.۵ میلیون تن بوده که نشاندهنده انعطافپذیری و گستردگی شبکه جادهای کشور است. همچنین، سهم ترانزیت ریلی به ۲.۵ میلیون تن رسیده است. نکته حائز اهمیت این است که بیش از ۱۴ میلیون تن از کل این حجم ترانزیت، به نحوی از مسیر دریا عبور کرده است که نقش حیاتی بنادر را به عنوان دروازههای اصلی ورود و خروج کالا در زنجیره ترانزیت برجسته میکند.
تثبیت جایگاه ایران در کریدورهای بینالمللی
سعید رسولی بر اهمیت راهبردی موقعیت ایران در منطقه تأکید ویژهای داشت. به گفته وی، جمهوری اسلامی ایران اکنون نقشی فعال و تعیینکننده در کریدورهای حملونقل منطقهای و فرامنطقهای ایفا میکند. این مشارکت فعال نه تنها درآمد ارزی پایداری را برای کشور به همراه دارد، بلکه وزن سیاسی و اقتصادی ایران را در معادلات منطقهای افزایش میدهد. شتاب گرفتن روند ارتقای سهم ترانزیت، نشان از اعتماد صاحبان کالا و کشورهای همسایه به مسیرهای عبوری ایران دارد. تداوم این روند میتواند ایران را به هاب اصلی لجستیک در خاورمیانه تبدیل کند.
***
دستیابی به رکورد ۲۰ میلیون تن ترانزیت و پیشی گرفتن از برنامه توسعه، خبری امیدوارکننده برای اقتصاد بدون نفت ایران است. این آمار نشان میدهد که زیرساختهای حملونقل کشور با وجود تحریمها و فشارهای خارجی، همچنان کارآمد و جذاب هستند. با این حال، سهم پایین ترانزیت ریلی (۲.۵ میلیون تن) نسبت به جادهای، یک نقطه ضعف ساختاری محسوب میشود که نیازمند توجه ویژه است. توسعه خطوط ریلی و اتصال بنادر به شبکه راهآهن میتواند ضمن کاهش هزینهها و مصرف سوخت، ظرفیت ترانزیتی کشور را در سالهای آتی به طور جهشی افزایش دهد.
